موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی پژوه نامه فقه و علوم اسلامی ۳۰۴۱-۹۸۸۳ 5 16 2026 03 21 Regulatory Legal Principles for Realization of Freedom of the Press in the Thought of Martyr Ayatollah Khamenei and Their Reflection in the Laws of the Islamic Republic of Iran اصول حقوقی تنظیم‌کننده آزادی مطبوعات مبتنی بر منظومه فکری آیت‌الله‌العظمی شهید خامنه‌ای (قدّس‌سرّه)و انعکاس آن در قوانین جمهوری اسلامی ایران 19 44 250570 10.22034/rjfis.2026.565675.1235 FA علی ربیع زاده گروه حقوق، دانشگاه بین المللی امام رضا (ع)، مشهد، ایران 0009-0007-4065-3750 فاطمه سادات داودی ناوخ دانش آموخته ارشد رشته الهیات و معارف اسلامی و ارشاد گرایش فقه و مبانی حقوق، دانشگاه بین المللی امام رضا (ع)، مشهد، ایران 0009-0002-2471-9709 سعید منصوریان دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی سیاسی، دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران Journal Article 2026 01 18 Freedom of the press constitutes one of the cornerstones of democratic governance and plays a vital role in promoting social development and public participation. Within the Islamic legal tradition, this freedom is likewise recognized, albeit within a normative framework governed by specific legal principles and ethical considerations. This study examines the legal principles governing freedom of the press as articulated in the thought of Martyr Ayatollah Seyed Ali Khamenei and analyzes the extent to which these principles are reflected in the legislation of the Islamic Republic of Iran. The originality of this research lies in its independent legal examination of a subject that has received little scholarly attention. The central research question is: Baes on thoughts and opinions of Ayatollah Khamenei, what legal principles govern the exercise of freedom of the press? The study adopts a descriptive-analytical approach, employing documentary research for data collection and qualitative content analysis to interpret the relevant sources. The findings demonstrate that, while strongly affirming the importance of press freedom, Ayatollah Khamenei conceptualizes its exercise within a coherent legal framework comprising two broad categories of principles: political principles and socio-cultural principles. The political principles include adherence to the rule of law, the protection of national security, the prohibition of distortion and the dissemination of false information, the safeguarding of society's psychological security, the prevention of social discord, and the protection of individual dignity and reputation. The socio-cultural principles encompass respect for national values, resistance to the promotion of deviant ideologies, and the enhancement of public awareness and civic consciousness. The study further concludes that although a number of these principles have been incorporated into the current legal framework of the Islamic Republic of Iran, important legislative gaps remain. In particular, the legal system lacks sufficiently explicit provisions addressing the prohibition of distortion and disinformation, as well as the protection of the public's right to psychological security. These findings underscore the need for a more comprehensive legislative framework capable of reconciling freedom of the press with the broader public interests recognized in Islamic public law. <span lang="FA">آزادی مطبوعات از ارکان بنیادین نظام‌های مردم‌سالار است و به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های مهم در فرایند پیشرفت اجتماعی نقش‌آفرینی می‌کند. در نظام حقوقی اسلام نیز این مفهوم با رویکردی مترقی مورد توجه قرار گرفته و اصول حقوقی خاصی برای آن تعریف شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اصول مذکور در منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای (ره) سامان یافته و نوآوری آن نیز به بدیع‌بودن موضوع و فقدان پیشینه مستقل حقوقی در این زمینه بازمی‌گردد. پرسش اصلی تحقیق چنین است: «مطابق منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای (ره)، آزادی مطبوعات بر مبنای چه اصولی از لحاظ حقوقی سازمان‌دهی می‌شود؟» این تحقیق با رویکرد توصیفی انجام شده و برای گردآوری داده‌ها از روش اسنادی و برای تحلیل آن‌ها از روش تحلیل محتوای کیفی بهره گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ایشان ضمن تأکید بر اهمیت آزادی مطبوعات، اصول حقوقی متنوعی را در دو دسته کلیِ اصول سیاسی و اصول فرهنگی ـ اجتماعی برای آن ترسیم کرده‌اند. مطابقت با قوانین، حفظ امنیت ملی، منع تحریف و نشر اکاذیب، صیانت از امنیت روانی جامعه، ممنوعیت اختلاف‌افکنی و حفظ کرامت اشخاص، از جمله اصول سیاسی و احترام به ارزش‌های ملی، مقابله با ترویج افکار انحرافی و ارتقای آگاهی‌های عمومی نیز از جمله اصول فرهنگی ـ اجتماعی حاکم بر آزادی مطبوعات در منظومه فکری ایشان هستند. به‌طور کلی، برخی از اصول مذکور در قوانین فعلی جمهوری اسلامی ایران بازتاب یافته‌اند؛ لیکن در برخی موارد، همچون مقابله با تحریف و نشر اکاذیب و رعایت حق بر امنیت روانی، خلأ قانونی کاملاً مشهود است.</span> https://www.pajoohname.ir/article_250570_b8a51529b2df129abba94df1e414bc65.pdf