موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامیپژوه نامه فقه و علوم اسلامی۳۰۴۱-۹۸۸۳2720231222Resistance Theory’s Fiqhi Principles in International Relations with Emphasis on Opinions and Thoughts of Ayatollah Khameneiمبانی فقهی نظریۀ مقاومت در روابط بین‌الملل با تأکید بر آراء و اندیشه‌های حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (مدظلّه‌العالی)12220401310.22034/rjfis.2024.472903.1077FAمحمدقیومعرفانیدانشآموخته مجتمع آموزش عالی فقه، جامعه المصطفی العالمیهسیدمهدیمحمدیسطح 4 گرایش فقه و اصول حوزه علمیه قم / استادیار جامعة المصطفی العالمیةJournal Article20240811This paper delves into the Fiqhi foundations of the resistance theory in international relations. The resistance theory, proposed by countries opposing the existing international order, posits that the current international system is characterized by hegemony and that such a system is incompatible with Islamic and humanitarian principles. Consequently, proponents of this theory strive to implement and promote "resistance" against the dominant hegemonic system. On the other hand, opponents of the resistance theory endeavor to portray it as baseless and lacking foundations. This raises the question of whether the resistance theory in international relations has any Islamic legal basis. Given that proponents of this theory assert its Islamic and theoretical foundations, a fundamental question arises: What are the Fiqhi principles of the resistance theory in international relations? In response to this question, this research tests the hypothesis that the resistance theory is grounded in solid Fiqhi principles, such as the Principle of Nafy-e Sabil (Negation of Enemies’ Dominance), the Principle of Justice, the Principle of Prohibition of Cooperation (with one another) in Sin and Hostility, the Principle of La-Zarar (no harm), the Principle of Dignity, and the Theory of Jihad. The research objectives are to provide Islamic and theoretical support for the resistance theory, enhance its transparency in various dimensions, and elaborate on it within the framework of the sixth recommendation of the Second Step of the Islamic Revolution's Document. This research, employing a descriptive-analytical method, explains and analyzes the aforementioned principles and rules, and based on their evidence, arrives at the significant finding that there is a strong and fundamental connection between the resistance theory and each of these principles and rules. This constitutes the main innovation of the present research regarding the resistance theory as an example of a domestic and Islamic theory of international relations.پژوهش حاضر از مبانی فقهی نظریۀ مقاومت در روابط بین‌الملل بحث می‌کند. نظریۀ مقاومت که از سوی کشورهای مخالفِ وضع موجودِ نظام بین‌الملل مطرح شده، بر آن است که در نظام بین‌الملل کنونی، مناسباتِ معطوف به «سُلطه» مطرح می‌ّباشد و این نوع مناسبات با اصول اسلامی و انسانی هم‌خوانی ندارد. ازهمین‌رو تلاش می‌کنند تا «مقاومت» را در برابر نظام سلطه عملی و ترویج نمایند. مخالفان نظریۀ مقاومت از سوی دیگر، در تلاشند این نظریه را بی‌اساس و فاقد مبانی جلوه دهند. از اینجا این مسأله صورت‌بندی می‌شود که نظریۀ مقاومت در روابط بین‌الملل، واجد مبانی فقهی یا فاقد آن است. ازآن‌رو که حامیان این نظریه، آن را دارای مبانی فقهی و نظری می‌دانند، اینک با این پرسش اساسی مواجه خواهیم بود که مبانی فقهی نظریۀ مقاومت در روابط بین‌الملل کدامند؟ در پاسخ پرسش مزبور، پژوهش پیش‌رو این فرضیه را به آزمون می‌گذارد که نظریۀ مقاومت دارای مبانی فقهی مستحکمی، همچون قاعدۀ نفی سبیل، اصل عدالت، قاعدۀ حرمت کمک به گناه و تجاوز، قاعدۀ لاضرر، اصل عزّت و نظریۀ جهاد است. هدف‌های پژوهش عبارتند از: پشتوانه‌دار کردن نظریۀ مقاومت به‌لحاظ فقهی و نظری، کمک به شفافیت آن در ابعاد مختلف و تبیین هرچه بیش‌تر آن در چارچوب توصیۀ ششم بیانیۀ گام دوم انقلاب اسلامی. تحقیق حاضر، با بهره‌گیری از شیوۀ توصیفی - تحلیلی، ضمن تبیین و تحلیل اصول و قواعد یادشده، از ادلۀ آن‌ها به این یافتۀ مهم رهنمون می‌شود که ارتباط مستحکمی بین نظریۀ مقاومت و هریک از آن اصول و قواعد در حد بنا و مبنا وجود دارد؛ امری که عمده نوآوری پژوهش حاضر دربارۀ نظریۀ مقاومت به‌عنوان مصداقی از نظریۀ بومی و اسلامی روابط بین‌الملل بدان معطوف است.https://www.pajoohname.ir/article_204013_facdb98a89141587174f1191f648061d.pdfموسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامیپژوه نامه فقه و علوم اسلامی۳۰۴۱-۹۸۸۳2720231222Role of Ayatollah Khamenei’s Guidelines in Process of General Policy Formationفرایند شکل‌گیری سیاست‌های کلی (فکر، طراحی و تغییر) و نقش رهنمودهای حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی)235220401410.22034/rjfis.2024.459546.1059FAعلیاحمدیرئیس کمیسیون مشترک، دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام، تهران، ایرانJournal Article20240526<span style="font-family: 'Garamond',serif;">Despite over two and a half decades of policy development in our country, a significant challenge remains and that is the absence of a standardized domestic framework for policymaking and evaluation. Given the lack of a standardized domestic policymaking framework, this research aims to develop a model for analyzing the general policy formulation process in our country. Through an institutional-legal and formal approach, we have examined over two and a half decades of policy development experience and Ayatollah Khamenei’s guidelines. This analysis has led to the extraction of a six-stage policy formulation model that aligns with the country's specific needs and is grounded in rational decision-making based on power.</span><br /><span style="font-family: 'Garamond',serif;"> </span>با وجود اینکه بیش از بیست‌وپنج سال است که سیاست کلی در کشور تدوین می‌شود، یکی از مسائل مربوط به سیاست کلی، نبود مدلی از تدوین سیاست و خط‌مشی عمومی به‌صورت بومی و معیاری برای تجزیه‌وتحلیل سیاست کلی است. به‌همین علت پژوهش پیش‌رو با هدف دست‌یابی به مدلی برای تجزیه‌وتحلیل فرایند شکل‌گیری سیاست کلی، اجرا شده است. در این مقاله با استفاده از روش نهادی، قانونی- رسمی، تجربه بیش از بیست‌وپنج سال تدوین سیاست کلی و هدایت‌های رهبر انقلاب اسلامی در تکمیل این فرایند، به استخراج مدل تدوین سیاست کلی، متناسب با مقتضیات کشور پرداخته شده است. برای این منظور، با مطالعه اسناد در دسترس از هدایت‌های آیت‌الله خامنه‌ای در تکمیل فرایند تدوین سیاست کلی، مدل تدوین سیاست کلی استخراج و این مدل مبتنی بر مراحل شش‌گانه و تصمیم‌گیری عقلایی مبتنی بر قدرت معرفی شده است.https://www.pajoohname.ir/article_204014_605101ab2545d5cbec92ee3c4ae048e9.pdfموسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامیپژوه نامه فقه و علوم اسلامی۳۰۴۱-۹۸۸۳2720231222A Comparative Study of Interpretive Method of Ayatollah Khamenei and Contemporary Commentators of both Shia and Sunni Schools on the Quranic Governance of Surah Al-Bara'atبررسی تطبیقی روش تفسیری حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) و مفسران معاصر فریقین در حکمرانی قرآنی سوره برائت537620401510.22034/rjfis.2024.462316.1066FAخدیجهاحمدی بیغشعضو هیئت علمی و استادیار گروه قرآن و حدیث دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس.Journal Article20240611<span style="font-family: 'Garamond',serif;">The Quran is considered a foundational text for human life, with every verse serving as a fundamental law. This belief, which underpins the creation of a Quran-centered civilization, promises individual and societal well-being. However, it conflicts with the interests of tyrannical rulers, who have historically sought to suppress the Quran's liberating concepts and keep Islamic societies uninformed. Ayatollah Khamenei is a contemporary Quranic commentator renowned for his modern, political, and social approach. His interpretations focus on the Quran's implications for governance. This research aims to analyze the outcomes of Ayatollah Khamenei’s interpretive method on the Quranic governance of Surah al-Bara'at and compare them to those of other contemporary social commentators. A descriptive-analytical study reveals that Ayatollah Khamenei’s political and social perspective led him to distinguish between Makki and Madani surahs based on the establishment of the Islamic government. This distinction was used to identify changes in governance over time and establish the Prophet's governance as a Quranic model. Ayatollah Khamenei’s analysis of Surah al-Bara'at highlights several key political and social issues often overlooked by other commentators. These include: the complete authority of Muslims over polytheists, the condemnation of covenant-breaking polytheists in Medina, events after the conquest of Mecca, the Tabuk war and its defectors, the pilgrimage of believers, the return from the Tabuk war, the Farewell Pilgrimage, and the Prophet's mission to recite verses disavowing covenant-breaking polytheists during this ceremony.</span>تک‌تک آیات قرآن کریم به‌مثابه قوانین اساسی زندگی بشرند و این مهم در جایگاه تمدن‌سازی ایمان به معارف قرآن و عمل همه‌جانبه به آن، متضمن سعادت افراد و جوامع، و متعارض با منافع حاکمان ستمگر است. ازاین‌رو آنان همواره در تلاشند جوامع اسلامى و آحاد ملت مسلمان را در بى‌خبرى از مفاهیم عمیق و نجات‌بخش قرآن قرار دهند. آیت‌الله خامنه‌ای مفسر معاصر قرآن با رویکرد عصری، سیاسی و اجتماعی می‌باشد که آراء تفسیری‌اش معطوف به مسائل حکمرانی قرآنی است. پژوهش حاضر درصدد پاسخ‌گویی به این پرسش می‌باشد که برون‌دادهای روش تفسیری آیت‌الله خامنه‌ای در حکمرانی قرآن در سوره برائت چیست و با دستاوردهای سایر مفسران معاصر که رویکرد اجتماعی داشته‌اند، چه تفاوت‌هایی دارد. بررسی توصیفی تحلیلی این مسأله حاکی از آن است که نگرش سیاسی و اجتماعی آیت‌الله خامنه‌ای در تفسیر مراد الهی تا بدانجا می‌باشد که معرفی و تفکیک سوره‌های مکی از مدنی را با معیار قبل و بعد از تشکیل حکومت‌اسلامی پیش گرفت، تا فرق میان این دو زمان را با حکومت‌ورزی تعیین کرده و با تطبیق مسائل پس از هجرت با مسائل انقلاب اسلامی، حکمرانی دینی رسول‌الله (ص)، معیاری برای مدیریت جامعه بر محور قرآن و دین قرار گیرد. توصیفات، داوری‌ها و دستورات پروردگار حکیم در سوره برائت شامل نمایش تجلی اقتدار کامل مسلمانان بر مشرکان، بیزارى از مشرکان پیمان‌شکن در مدینه، پرداختن به وقایع پس از فتح مکه، ماجرای جنگ تبوک و متخلفان آن، حج گزاردن مؤمنان، بازگشت از جنگ تبوک، حجة‌الوداع و مأموریت الهی پیامبر (ص) بر قرائت آیات برائت از مشرکان پیمان‌شکن در این مراسم، ازجمله مباحث مهم سیاسی اجتماعی ناظر به حکمرانی قرآن در این سوره می‌باشد که از دید غالب مفسران فریقین مغفول مانده است.https://www.pajoohname.ir/article_204015_d4b89785ea549748b33490fd537bbab8.pdfموسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامیپژوه نامه فقه و علوم اسلامی۳۰۴۱-۹۸۸۳2720231222A Research into Fiqhi Foundations of Ayatollah Khamenei’s “Second Phase of the Revolution Statement” with a Civilizational Fiqhi Approach, with Focus on Science and Researchپژوهشی در مبانی فقهی بیانیه حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) در گام دوم انقلاب اسلامی با رویکرد فقه تمدنی در بخش علم و پژوهش779420401610.22034/rjfis.2024.454240.1053FAعلیسائلیعضو هیئت علمی جامعة المصطفی (ص)فاطمهنظریدانش آموخته سطح 4 جامعة الزهرا (س)Journal Article20240425The “Second Phase of the Revolution Statement” is a pivotal discourse for understanding the Islamic Revolution. It analyzes the past four decades of the Revolution, identifies its strengths and weaknesses, and outlines future steps. Introducing the nature of the Islamic Revolution and preserving it while designing future steps is the most important responsibility that the prudent Leader, Ayatollah Khamenei, has felt and undertaken. A noteworthy point in this statement is the existence of a civilizational approach in its recommendations. Considering the importance of the future of the Revolution and the necessity of examining this statement, the present research seeks to extract the Fiqhi foundations of the statement, reveal its civilizational approach, and, given the importance of science and research among the seven recommendations of the statement, to explain it. The evaluation results in this research show that: firstly, the civilizational approach has played a clear role in the spirit of the statement; secondly, from the perspective of civilizational Fiqh, science and research are obligatory; thirdly, the obligation of science and research is inferred from verse 60 of Surah Anfal using four methods of Itlagh (applicability), Talazom (concomitance), the Intention of the Legislator, and the Appropriateness of Ruling to Subject Matter.بیانیه گام دوم انقلاب از عالی‌ترین مضامینی می‌باشد که مطالعه آن برای شناخت انقلاب اسلامی ضروری است. این بیانیه به گذشته چهل‌ساله انقلاب پرداخته، نقاط قوت و ضعف آن را تفسیر کرده و به آینده انقلاب نیز توجه نموده و گام‌های اساسی آن در چله دوم انقلاب را بیان کرده است. معرفی ماهیت انقلاب اسلامی و حفظ آن در ضمن طراحی گام‌های بعدی از مهم‌ترین مسئولیتی است که رهبر فرزانه انقلاب بر دوش خود احساس کرده و به انجام آن قیام نموده است. نکته قابل‌توجه در این بیانیه، وجود رویکرد تمدنی در توصیه‌های آن است. نظر به اهمیت آینده انقلاب و ضرورت بررسی این بیانیه، پژوهش حاضر می‌کوشد مبانی فقهی بیانیه را استخراج کرده و رویکرد تمدنی آن را آشکار سازد و بنا به اهمیت مقوله علم و پژوهش از میان توصیه‌های هفت‌گانه بیانیه، به تبیین آن بپردازد.<br />نتایج ارزیابی در این پژوهش نشان می‌دهد که اولاً، رویکرد تمدنی به‌صورت واضح در روح بیانیه نقش ایفا نموده است؛ ثانیاً، از منظر فقه تمدنی، علم و پژوهش واجب می‌باشد؛ ثالثاً، وجوب علم و پژوهش از آیه شصت سوره مبارکه انفال با چهار روش اطلاق، تلازم، غرض شارع و مناسبت حکم و موضوع استنباط می‌شود.https://www.pajoohname.ir/article_204016_0fc75bba75ed92317fe03a1218bdb848.pdfموسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامیپژوه نامه فقه و علوم اسلامی۳۰۴۱-۹۸۸۳2720231222A Comparative Study of Quranic Exegeses by Renowned Commentators and Ayatollah Khamenei Regarding Verse 157 of Surah A’rafمطالعه تطبیقی نظرات مفسران مشهور و حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) پیرامون تفسیر آیه «وضع اصر»9510820401810.22034/rjfis.2024.465408.1069FAمحمد علیعلیپورطلبه درس خارج حوزه علمیه خراسان0000-0001-9327-4550Journal Article20240629Verse 157 of Surah A’raf says: “Those who follow the Messenger, the Unlettered Prophet, whom they find mentioned in the Torah and the Gospel in their possession. He directs them to righteousness, and deters them from evil, and allows for them all good things, and prohibits for them wickedness, and unloads the burdens and the shackles that are upon them. Those who believe in him, and respect him, and support him, and follow the light that came down with him—these are the successful.” This is one of the verses related to the concept of freedom. After the Islamic Revolution, particular attention has been given to the issue of freedom. However, it is still observed that there is no precise understanding of it in Islamic societies. The correct concept of freedom in societies has not been explained as it should, and it has led to a kind of social harm and a mistaken interpretation of the concept of freedom, equating it with nudity and absolute freedom of expression and behavior. This research seeks to provide a precise interpretation of freedom in the verse "He will remove from them their burdens and the shackles that were upon them" from the perspective of renowned commentators, with an emphasis on the interpretive views of Ayatollah Khamenei, in order to clarify the concept of freedom. This issue is examined in various aspects, which are addressed in this research using an analytical-descriptive method. The findings of this research can be categorized into three interpretations. In most exegeses, freedom in the aforementioned verse is interpreted as the liberation of Bani-Israel from heavy burdens. In some exegeses, freedom is interpreted as being freed from the chains of ignorance. The third interpretation is extracted from the statements of Ayatollah Khamenei, who interprets freedom in this verse as freedom from the tyrannical system, oppression, desires, and humiliation.آیه «<strong>یَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ</strong>» (اعراف: 157) ازجمله آیات پیرامون بحث آزادی است. بعد از انقلاب اسلامی که توجه خاصی به امر آزادی شده است، اما هنوز دیده می‌شود که در جامعه اسلامی فهم دقیقی از آن وجود ندارد. مفهوم صحیح آزادی در جوامع، آنچنان‌که شایسته است، تبیین نشده و موجب نوعی آسیب اجتماعی و برداشت اشتباه از مفهوم آزادی و معنا کردن آن به عریان بودن و آزادی مطلق در بیان و رفتار، تعبیر شده است. این پژوهش درصدد تفسیر دقیق آزادی در آیه «<strong>یَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ </strong>» از نگاه مفسران مشهور با تأکید بر آراء تفسیری آیت‌الله خامنه‌ای است تا مفهوم آزادی به‌خوبی تبیین شود. این مسأله در امور مختلفی مورد بررسی قرار می‌گیرد که در این پژوهش از نظر مفسران با روش تحلیلی- توصیفی پرداخته شده است. از یافته‌های این پژوهش می‌توان سه دسته تفسیر را بیان کرد. در غالب تفاسیر، آزادی در آیه مذکور به‌معنای رهایی بنی‌اسرائیل از تکالیف سنگین می‌ّباشد. در برخی تفاسیر، آزادی به‌معنای آزاد شدن از زنجیر جهل تعبیر شده است. قول سوم از بیانات آیت‌الله خامنه‌ای استخراج شده است، ایشان آزادی در این آیه را به آزادی از نظام طاغوت، ظلم، تمایلات نفسانی و ذلت تفسیر کرده‌اند.https://www.pajoohname.ir/article_204018_e82294259ba5798eb9563a12d3f3c8c5.pdfموسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامیپژوه نامه فقه و علوم اسلامی۳۰۴۱-۹۸۸۳2720241013A Comparative Study of Quranic Exegeses by Renowned Commentators and Ayatollah Khamenei Regarding Verse 157 of Surah A’rafتحلیل مفهوم «تقوا» در اندیشه حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) و نقد ترجمه‌های معاصر قرآن کریم از آن10913320401710.22034/rjfis.2024.471306.1071FAمحسنفریادرساستادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه آیت‌الله العظمی بروجردی (ره)0000-0002-6707-7171زهراعبادیاستاد مدعو دانشگاه علوم معارف قرآن کریم، کرمانشاه.رضاامانیدانشیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، تهران.علیحاجی خانیدانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تربیت مدرس.Journal Article20240926Verse 157 of Surah A’raf says: “Those who follow the Messenger, the Unlettered Prophet, whom they find mentioned in the Torah and the Gospel in their possession. He directs them to righteousness, and deters them from evil, and allows for them all good things, and prohibits for them wickedness, and unloads the burdens and the shackles that are upon them. Those who believe in him, and respect him, and support him, and follow the light that came down with him—these are the successful.” This is one of the verses related to the concept of freedom. After the Islamic Revolution, particular attention has been given to the issue of freedom. However, it is still observed that there is no precise understanding of it in Islamic societies. The correct concept of freedom in societies has not been explained as it should, and it has led to a kind of social harm and a mistaken interpretation of the concept of freedom, equating it with nudity and absolute freedom of expression and behavior. This research seeks to provide a precise interpretation of freedom in the verse "He will remove from them their burdens and the shackles that were upon them" from the perspective of renowned commentators, with an emphasis on the interpretive views of Ayatollah Khamenei, in order to clarify the concept of freedom. This issue is examined in various aspects, which are addressed in this research using an analytical-descriptive method. The findings of this research can be categorized into three interpretations. In most exegeses, freedom in the aforementioned verse is interpreted as the liberation of Bani-Israel from heavy burdens. In some exegeses, freedom is interpreted as being freed from the chains of ignorance. The third interpretation is extracted from the statements of Ayatollah Khamenei, who interprets freedom in this verse as freedom from the tyrannical system, oppression, desires, and humiliation.<br /><span style="font-family: 'Garamond',serif;"> </span>یکی از دستاوردهای علمی قرآنی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، گسترش و عمق‌یابی ترجمه‌های قرآن کریم است. گرچه این نهضت بزرگ با تدقیق و توجهات ظریف از سوی مترجمان در سبک‌های مختلف ترجمه همراه بوده، اما گاهی نیز دچار ضعف‌هایی شده‌اند. ازجمله این نقاط ضعف را می‌توان در برگردان برخی واژگان کلیدی همچون «تقوا» و دیگر مشتقات آن مشاهده کرد. پژوهش حاضر نیز با هدف دست‌یابی به‌معنایی صحیح و کامل این واژه و با ابزار کتابخانه‌ای و روش توصیفی - تحلیلی در ارزیابی داده‌ها، به تحلیل مفهوم و معادل واژه «تقوا» در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای پرداخته و سپس با تطبیق آن بر تعدادی از ترجمه‌های فارسی معاصر قرآن (ترجمه‌های مرحوم فولادوند، آیت‌الله مکارم‌شیرازی، مرحوم آیت‌الله مشکینی و دکتر رضایی‌اصفهانی) از این ماده، به ارزیابی آن‌ها اهتمام ورزیده است. برآیند این پژوهش، کشف معنایی برتر نسبت به دیگر معانی متداول برای این واژه می‌باشد؛ امری که چهار مترجم یادشده در بازتاب آن در ترجمه خود، اغلب فاصله قابل‌تأملی داشته‌اند. بااین‌حال آیت‌الله مکارم‌شیرازی در برگردان آن نسبت به دیگر مترجمان در این زمینه عملکرد بهتری داشته‌اند.https://www.pajoohname.ir/article_204017_90022f3614ddf6ee6afb9bfa3c0a019d.pdf