موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی پژوه نامه فقه و علوم اسلامی ۳۰۴۱-۹۸۸۳ 4 15 2025 12 22 - A Comparative Analysis of Document Substitution Theory in Thoughts of Muhaqqiq Khoei and Ayatollah Khamenei بررسی تطبیقی نظریه تعویض اسناد در اندیشه محقق خویی و حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) 1 22 240143 10.22034/rjfis.2025.504744.1145 FA مرتضی یقینی پور طلبه سطح 4 حوزه علمیه Journal Article 2025 01 21 The assessment of hadith transmission chains has long been a critical concern for Imami jurists in determining the authenticity of legal reports. Tahdhib al-Ahkam, the renowned hadith collection of Shaykh al-Tusi, holds a central place in the process of deriving Islamic legal rulings. However, the presence of numerous documentation deficiencies in this work has led some scholars to explore corrective strategies. One such approach is the Document Substitution Theory (Ta’weedh al-Asnād), which seeks to resolve textual weaknesses by replacing flawed chains of transmission in Tahdhib with more reliable alternatives. Among the leading proponents of this theory is Muhaqqiq Khoei, who advanced two primary methods: (1) replacing the documentation in Tahdhib with those documented in Shaykh al-Tusi’s bibliographical work al-Fihrist, and (2) substituting Shaykh al-Tusi’s chains with those verified by Najashi. In contrast, Ayatollah Khamenei critically examines and questions the reliability of both methods, expressing skepticism regarding their validity. This study adopts a descriptive-analytical approach, drawing on library-based sources to provide a comparative analysis of the differing perspectives of Muhaqqiq Khoei and Ayatollah Khamenei concerning the legitimacy and application of the Document Substitution Theory. بررسی اسناد احادیث فقهی برای سنجش اعتبار آن‌ها همواره مورد توجه فقیهان امامیه بوده است. جایگاه برجسته کتاب روایی تهذیب الاحکامِ شیخ طوسی در عرصه استنباط احکام شرعی از یک‌سو و اشکالات سندی تعداد زیادی از احادیث این اثر از سوی دیگر، جمعی از علما را برای تصحیح اسناد روایات این کتاب به تکاپو انداخته است. نظریه «تعویض اسناد» تلاشی از جانب این گروه از عالمان است که می‌کوشد با تبدیل بخش ضعیف و معیوب اسناد تهذیب به سندی صحیح و مورد اعتماد مشکل سندی تعدادی از روایات را حل کند. محقق خویی ازجمله فقیهانی است که با طرح دو شیوه «تبدیل اسناد تهذیب به اسناد کتاب فهرست شیخ» و «تبدیل اسناد شیخ به اسناد نجاشی» به این نظریه اقبال نشان داده است، اما فقیهی مانند آیت‌الله خامنه‌ای با مناقشه در هر دو شیوه، اعتماد به آن‌ها را به چالش کشیده است. هدف این پژوهش که با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و به روش توصیفی- تحلیلی سامان گرفته، خوانش و تبیین تطبیقی دیدگاه محقق خویی و آیت‌الله خامنه‌ای در این زمینه است.

https://www.pajoohname.ir/article_240143_e7466535613d862adf9c8acc35154eef.pdf

موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی پژوه نامه فقه و علوم اسلامی ۳۰۴۱-۹۸۸۳ 4 15 2025 12 22 Public Oversight as a Mechanism for Combating Corruption: A Legal–Fiqhi Study in Light of Ayatollah Khamenei’s Views بررسی فقهی حقوقی کیفیت نظارت عمومی در مبارزه با فساد با تأکید بر دیدگاه حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) 23 46 240145 10.22034/rjfis.2025.526915.1172 FA ماندانا میرزائی دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و علوم اسلامی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران محمد امین فرد دانشیار گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و علوم اسلامی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران رضا الهامی دانشیار گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و علوم اسلامی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2024 04 27 does not explicitly address public oversight; instead, by invoking general principles such as the evidence for "Promotion of Virtue and Prevention of Vice," it deems combating social corruption necessary. However, in certain instances, elements like the prohibition of spying on one another or on others' affairs (tajassus) conflict with these general principles. This conflict raises the question: what precisely is the nature of public oversight? Most jurists, when a greater public interest is at stake, have prioritized the general principles of promotion of virtue and prevention of vice. In contrast, Ayatollah Khamenei holds a perspective that differs from this predominant view yet aligns with that of the legislator. Taking into account public interests, the Leader has accepted specific exceptions; His position is elaborated as follows: he first emphasizes the necessity of transparency among officials, reporting by the people, and the need for the general right of the public to have access to information. However, he maintains that in exceptional cases, public disclosure is not necessary. The foundations for this stance are: 1) preserving public order, 2) observing the moral rights of the accused's family, and 3) the sufficiency of private admonishment and investigation. It is important to note that what is derived from Ayatollah Khamenei’s esteemed opinion is the permissibility of "whistleblowing," whereas "public exposure" is contrary to public order. Consequently, this research, employing a descriptive-analytical method and library-based approach, will elucidate the nature of public oversight based on the perspectives of jurists, Ayatollah Khamenei, and the legislator. نظارت عمومی، یکی از سازوکارهای اثربخش در مبارزه با مفاسد است. در فقه امامیه، سخنی از نظارت عمومی به‌میان نیامده، بلکه با تمسک به مواردی همچون عمومات ادله امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر، مبارزه با مفاسد اجتماعی ضروری دانسته شده است. امّا در برخی موارد، مؤلفه‌هایی چون حرمت تجسّس با این عمومات تعارض می‌کند. بنابراین این مسئله ایجاد می‌گردد که نظارت عمومی از چه کیفیتی برخوردار است؟ اغلب فقیهان، در مواردی که مصلحت بزرگ‌تری در میان باشد، عمومات ادله امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر را مقدم دانسته‌اند. در مقابل آیت‌الله خامنه‌ای، دیدگاهی متفاوت از آن‌ها، امّا منطبق بر دیدگاه قانون‌گذار دارند. ایشان با لحاظ مصالح عمومی، استثنائاتی را پذیرفته‌اند. بدین‌توضیح که: ابتدا بر لزوم شفافیت کارگزاران، گزارشگری مردم و ضرورت اطلاع‌رسانی عمومی تصریح کرده‌اند؛ امّا معتقدند در موارد استثنائی، اطلاع‌رسانی عمومی ضرورت نمی‌یابد. مبانی این سخن عبارتند از: 1- حفظ نظم عمومی 2- رعایت حقوق معنوی خانواده متهمان 3- کافی بودن تذکر و رسیدگی خصوصی. ناگفته نماند مستنبط از دیدگاه معظّمٌ‌له، جواز «گزارش‌گری» است و «افشاگری»، برخلاف نظم عمومی است. ازاین‌رو در پژوهش پیش‌رو با روش توصیفی ـ تحلیلی و به شیوه کتابخانه‌ای، براساس دیدگاه فقیهان، آیت‌الله خامنه‌ای و قانون‌گذار، کیفیت نظارت عمومی تبیین خواهد شد.

https://www.pajoohname.ir/article_240145_ef8355d57ac84f33eaa8093098dd970a.pdf

موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی پژوه نامه فقه و علوم اسلامی ۳۰۴۱-۹۸۸۳ 4 15 2025 12 22 Quranic and Hadith Foundations of Ayatollah Khamenei’s View on Moral and Spiritual Obligations of Officials in Islamic Systems تبیین مبانی قرآنی و روایی دیدگاه حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای(مدظله‌العالی) دربارۀ ضرورت التزام کارگزاران نظام اسلامی به معنویت: با تأکید بر بُعد اخلاقی 47 68 240147 10.22034/rjfis.2026.553264.1212 FA نصرت نیل ساز دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تربیت‌ مدرس، تهران، ایران. زینب تبریزچی کارشناسی‌ارشد گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تربیت ‌مدرس، تهران، ایران. 0009-0003-4335-2997 Journal Article 2025 06 20 A foundational basis for the formation of the Islamic Revolution of Iran is the belief in the connection between politics and spirituality. This idea stands in contrast to those schools of thought that insist on the separation of politics from religion. Since 1989, in various meetings with officials, Leader of the Islamic Revolution Ayatollah Seyed Ali Khamenei has repeatedly elaborated on this principle and stressed the necessity for officials to devote attention to spiritual matters. In this study, the Leader’s statements in these meetings were collected through library research, examined and analyzed using content analysis, and their Quranic and Hadith foundations were then explained. The results of the research indicate that the remarks made by the Leader concerning the need for officials to adhere to spirituality fall into three dimensions: doctrinal, moral, and practical. Content analysis of statements related to the moral dimension reveals that the most frequently emphasized themes are: piety (taqwa), sincerity (ikhlas), trust in God (tawakkul), and self-purification (tazkiyah al-nafs). The reasons for the necessity of officials’ commitment to these moral virtues are twofold: first, to cultivate the capability and qualification to fulfill their duties and responsibilities, and second, because of the substantial influence officials’ conduct and behavior exert on society. از بنیادی‌‌ترین مبانی شکل‌‌گیری انقلاب اسلامی ایران، عقیده به پیوند دو مقوله سیاست و معنویت است. این اندیشه در تقابل با مکاتبی است که بر جدایی سیاست از دین تأکید دارند. آیت‌الله خامنه‌ای از سال 1368 تاکنون در دیدارهای مختلف با مسئولان نظام، بارها ضمن تبیین این مبنا، بر لزوم اهتمام و توجه کارگزاران نظام به امور معنوی تأکید کرده‌‌اند. در این پژوهش سخنان معظّمٌ‌له در این دیدارها با روش کتابخانه‌ای گردآوری و با روش تحلیل محتوا بررسی و تحلیل و سپس مستندات قرآنی و روایی آن تبیین شده ‌است. نتایج پژوهش نشان می‌‌دهد که بیانات ایشان در زمینه ضرورت التزام کارگزاران نظام به معنویت در سه بُعد اعتقادی، اخلاقی و عملی می‌‌گنجد. تحلیل محتوای بیانات مربوط به بُعد اخلاقی نشان می‌‌دهد که پُربسامدترین موارد عبارتند از: تقوا، اخلاص، توکل و تزکیه نفس. همچنین علت ضرورت پایبندی مسئولان نظام به این فضیلت‌های اخلاقی از یک‌سو کسب توانایی و شایستگی برای ایفای مسئولیت و وظیفه و از سوی دیگر تأثیرگذاری زیاد نحوۀ عمل و سلوک مسئولان در جامعه است.

https://www.pajoohname.ir/article_240147_aa35536370d81eaef850dc18e62f2556.pdf

موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی پژوه نامه فقه و علوم اسلامی ۳۰۴۱-۹۸۸۳ 4 15 2025 12 22 A Methodological Analysis of Ayatollah Khamenei’s Critique of Classical Quranic Exegeses بررسی روش‌شناسی نقد آرای مفسران در نگاه حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) 69 84 240148 10.22034/rjfis.2026.515733.1155 FA محمد اکبری استادیار، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم، ایران Journal Article 2025 05 20 In his interpretations, Leader of the Islamic Revolution Ayatollah Seyed Ali Khamenei demonstrates a profound and critical engagement with the views of earlier Quranic Mufassirs (exegetes) and, within the framework of his interpretive analyses, examines, evaluates, and critiques their perspectives. Employing a library-based method and a descriptive–analytical approach, this study explores the methodology underlying his critique of exegetical opinions within his interpretive thought. The findings indicate that, in critiquing exegetical views, the Leader draws upon a coherent set of methodological principles, including adherence to avoiding interpretation inspired by personal opinion and prejudgment; emphasis on precise recourse to lexical sources and avoidance of subjectivism; refraining from exclusive reliance on mere context; reliance on valid sources, evidence, and contextual indicators; observance of the principles of rational and customary discourse; and attention to the structural and thematic coherence of Quranic verses. Through logical analysis of the foundations and arguments of exegetes, Ayatollah Khamenei offers a purposeful critique of unsound views and, while clarifying their interpretive weaknesses, presents his own Quranic perspective grounded in reliable evidence. Ultimately, the Leader’s primary aim in critiquing exegetical opinions is to purify the domain of Quranic interpretation from erroneous readings and to guide the audience toward a scholarly, well-documented, and methodical understanding of divine revelation. آیت‌الله خامنه‌ای در تفسیر قرآن کریم، توجهی ژرف و نقادانه به آراء مفسران پیشین داشته‌اند و در بستر تحلیل‌های تفسیری خود، به بررسی، ارزیابی و نقد دیدگاه‌های ایشان پرداخته‌اند. این پژوهش با روش کتابخانه‌ای و رویکردی توصیفی ـ تحلیلی، به واکاوی روش‌شناسی نقد آرای مفسران در چارچوب اندیشه تفسیری ایشان می‌پردازد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که معظّمٌ‌له در نقد آراء تفسیری، از مجموعه‌ای منسجم از قواعد روش‌شناختی بهره می‌گیرند که شامل: التزام به پرهیز از تفسیر به رأی و پیش‌داوری، تأکید بر مراجعه دقیق به منابع لغوی و پرهیز از ذهن‌گرایی، عدم استناد صرف به قاعده سیاق، تکیه بر منابع، مستندات و قرائن معتبر، رعایت اصول محاوره عقلایی و عرفی، و توجه به پیوستگی ساختاری و محتوایی آیات قرآن است. ایشان با تحلیل منطقی مبانی و استدلال‌های مفسران، به نقد هدفمند آراء ناصواب پرداخته و ضمن تبیین ضعف‌های تفسیری آنان، دیدگاه قرآنی خود را با استناد به شواهد معتبر ارائه می‌کنند. درنهایت، هدف اصلی آیت‌الله خامنه‌ای از نقد آرای مفسران، پالایش ساحت قرآن از تفاسیر ناصحیح و هدایت مخاطب به فهمی عالمانه، مستند و روشمند از کلام وحی است.

https://www.pajoohname.ir/article_240148_99539ea0132b3f7f336b2f6116dce90c.pdf

موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی پژوه نامه فقه و علوم اسلامی ۳۰۴۱-۹۸۸۳ 4 15 2025 12 22 Methodological Approaches to the Social Extension of the Holy Quran in the Thought of Ayatollah Khamenei رویکردهای امتداد اجتماعی قرآن کریم مبتنی بر منظومه فکری حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) 85 110 240149 10.22034/rjfis.2026.532795.1184 FA نعمت الله فیروزی استادیار گروه الهیات، دانشگاه بین المللی امام رضا علیه السلام، مشهد مقدس، ایران 0000-0001-6692-2479 محمد کیمیا کارشناسی ارشد ارتباطات گرایش حج و زیارت، دانشگاه بین المللی امام رضا علیه السلام، مشهد مقدس، ایران زهرا خانی زارع دانشجوی کارشناسی ارشد الهیات گرایش علوم قرآن و حدیث، دانشگاه بین المللی امام رضا علیه السلام، مشهد مقدس، ایران 0009-0002-5843-2693 Journal Article 2025 04 09 The social extension of the Holy Quran, understood as the process of institutionalizing Quranic teachings within the structural and functional dimensions of Islamic society, requires the identification and analysis of effective and practicable strategies. Using a descriptive–analytical approach and drawing on the statements and intellectual framework of Ayatollah Khamenei, this study examines the key components and mechanisms involved in realizing this process. The findings indicate that, in the cultural domain, emphasis is placed on three central axes: (1) behavioral role modeling through the introduction of successful and exemplary Quranic figures; (2) the effective use of performing arts and digital media as vehicles for conveying Quranic concepts; and (3) the production of attractive and audience-oriented content in cyberspace, grounded in a wisdom-based approach. In the educational dimension, three institutions play a pivotal role: the family, the school, and religious seminaries. The family functions as the primary environment for fostering sustained familiarity and emotional attachment to the Holy Quran; schools are responsible for instruction at the levels of reading, fluent recitation, and comprehension of meanings; and the clergy assume a key role in explicating Quranic teachings and providing practical models of religious conduct. In the political sphere, four core strategies are identified: (1) legislation rooted in Quranic principles; (2) the institutionalization of transparency and justice in governance; (3) a dignity-oriented approach to foreign policy; and (4) the reinforcement of Islamic unity. In the economic domain, the findings highlight four foundational principles: (1) strengthening economic resilience against external threats; (2) systematic confrontation with usury and corruption; (3) the equitable distribution of economic opportunities; and (4) the integration of spirituality with economic activity. In the legal sphere, three main axes are emphasized: (1) deriving legal norms from Quranic sources; (2) the implementation of judicial justice with due respect for the rights of the accused; and (3) the education of citizenship rights based on Quranic teachings. The most significant challenges to the realization of the social extension of the Holy Quran include reductionist approaches to Quranic understanding, the lack of effective practical models, and tensions between modern lifestyles and Quranic values. Addressing these challenges requires the implementation of a comprehensive “Jihad Tabeen” [Jihad of clarification] across multiple levels of society. Overall, the study demonstrates that the formation of a Quranic society depends on systematic coordination and synergy among cultural, educational, and governing institutions. امتداد اجتماعی قرآن کریم به‌عنوان فرایند نهادینه‌سازی آموزه‌های قرآنی در ساختارهای جامعه اسلامی، نیازمند شناسایی و تحلیل راهکارهای عملیاتی است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استناد به بیانات آیت‌الله خامنه‌ای، به بررسی مؤلفه‌های کلیدی این فرایند می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد در حوزه فرهنگی، تأکید بر سه محور اساسی است: ۱) الگوسازی رفتاری از طریق معرفی چهره‌های قرآنی موفق ۲) بهره‌گیری از هنرهای نمایشی و رسانه‌های دیجیتال برای انتقال مفاهیم ۳) تولید محتوای جذاب در فضای مجازی با رویکرد حکمت‌آمیز. در بُعد آموزشی، سه نهاد خانواده، مدرسه و حوزه‌های علمیه نقش‌محوری دارند: ۱) خانواده به‌عنوان کانون ایجاد اُنس پایدار با قرآن ۲) مدارس در سطوح روخوانی، روان‌خوانی و درک مفاهیم ۳) روحانیت در تبیین معارف و الگوسازی عملی. در عرصه سیاسی، چهار راهبرد کلیدی شناسایی شد: ۱) قانون‌گذاری مبتنی بر اصول قرآنی ۲) شفافیت و عدالت در حکمرانی ۳) عزت‌محوری در سیاست خارجی ۴) تقویت وحدت اسلامی. در حوزه اقتصادی، یافته‌ها بر چهار اصل تأکید دارد: ۱) مقاوم‌سازی اقتصاد در برابر تهدیدهای خارجی ۲) مبارزه نظام‌مند با ربا و فساد ۳) توزیع عادلانه فرصت‌های اقتصادی ۴) تلفیق معنویت با فعالیت‌های اقتصادی. در بخش حقوقی نیز سه محور اصلی عبارت‌اند از: ۱) استخراج قوانین از منابع قرآنی ۲) اجرای عدالت قضایی با رعایت حقوق متهمان ۳) آموزش حقوق شهروندی مبتنی بر معارف قرآنی. مهم‌ترین چالش‌های پیش‌رو شامل: ۱) تقلیل‌گرایی در فهم قرآن ۲) نبود الگوهای عملی مناسب ۳) تضاد سبک زندگی مدرن با ارزش‌های قرآنی است که مقابله با آن‌ها نیازمند «جهاد تبیین» در سطوح مختلف است. این پژوهش نشان می‌دهد تحقق جامعه قرآنی مستلزم هماهنگی نظام‌مند بین نهادهای فرهنگی، آموزشی و حکومتی می‌باشد.

https://www.pajoohname.ir/article_240149_5257c2d05122cc1ebcb8e3d80bbe783b.pdf

موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی پژوه نامه فقه و علوم اسلامی ۳۰۴۱-۹۸۸۳ 4 15 2025 12 22 Social Participation of Women in the Governance of A Religious Democratic System Based on Religious Foundations and Views of Ayatollah Ali Khamenei مشارکت اجتماعی زنان در نظام حکمرانی مردم‌سالار دینی مبتنی بر مبانی دینی و دیدگاه‌های حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) 111 132 240150 10.22034/rjfis.2026.520136.1163 FA امین سلیمان کلوانق استادیار گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه تبریز، ایران زهرا علیزاد نامور دانشجوی کارشناسی‌ارشد فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه تبریز،ایران Journal Article 2024 04 21 A fundamental factor in societal advancement is the effective utilization of human potential and capabilities. Consequently, establishing equal opportunities and robust mechanisms for the equitable participation of all social groups is essential. The participation of women across diverse cultural, social, political, and economic spheres is a key indicator of a nation's progress and development. As an advanced form of governance founded on religious democracy, the Islamic Republic [of Iran] requires focused attention on this dimension and must facilitate the broad social participation of women. The distinctive feature of the religious democratic model, in contrast to other governance systems, is its emphasis on the people's role and the reciprocal trust between the nation and the state. Leader of the Islamic Revolution Ayatollah Seyed Ali Khamenei, as a leading theorist of religious governance, has consistently underscored the indispensable role of women in societal progress. Employing a descriptive-analytical methodology and drawing on library resources and the perspectives of the Leader, this study examines the role of women's social participation within the system of religious governance. The findings reveal that religious sources, by affirming the equal human dignity of men and women, social responsibility, and the right to political participation, validate both the legitimacy and necessity of women's social engagement. The Leader also regards women's participation, framed within Islamic values while preserving their central familial role, as imperative, emphasizing meritocracy and establishing the legal framework for women's effective societal presence. Therefore, cultural and legal policies designed to enhance women's financial and psychological security, reinforce support mechanisms, and create equal social opportunities can significantly elevate their contributions to society. یکی از موضوعات اساسى در پیشرفت جوامع، نحوه بهره‌مندى صحیح از ظرفیت‌ها و توانمندی‌های انسانی است. ازاین‌رو، فراهم‌سازی فرصت‌های برابر و سازوکارهای مؤثر برای مشارکت عادلانه تمامی اقشار جامعه ضرورت دارد. مشارکت زنان در زمینه‌هاى مختلف فرهنگی، اجتماعى، سیاسی و اقتصادى، یکى از شاخص‌هاى اصلی پیشرفت و توسعه هر کشوری به‌شمار می‌آید. جمهورى اسلامى به‌عنوان یک حکمرانى متعالى که نظام مبتنى بر مردم‌سالارى‌دینى را دارا می‌باشد، نیازمند توجه دوچندان به این بخش و تسهیل مشارکت عمومى زنان در سطح اجتماع است؛ چراکه وجه تمایز مدل مردم‌سالارى‌ دینى نسبت به سایر مدل‌هاى حکومتى، توجه ویژه به نقش مردم و اعتماد متقابل بین ملت و دولت است. آیت‌الله خامنه‌ای به‌عنوان یکی از نظریه‌پردازان نظام حکمرانی ‌دینی، همواره بر نقش بی‌بدیل زنان در پیشرفت جامعه تأکید داشته‌اند. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استناد به منابع کتابخانه‌ای و دیدگاه‌های معظّمٌ‌له، با هدف بررسى نقش مشارکت اجتماعى زنان در نظام حکمرانى ‌دینى انجام گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که منابع دینی با تأکید بر کرامت برابر انسانی زن و مرد، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و حق مشارکت سیاسی، مشروعیت و ضرورت حضور اجتماعی زنان را تأیید می‌کنند. ایشان نیز مشارکت زنان را در چارچوب ارزش‌های اسلامی با حفظ نقش محوری آنان در خانواده، ضروری دانسته و بر شایسته‌سالاری و زمینه‌سازی قانونی برای حضور مؤثر بانوان در اجتماع تأکید دارند. بر این اساس، سیاست‌گذاری فرهنگی و حقوقی در جهت افزایش امنیت مالی و روانی زنان، تقویت سازوکارهای حمایتی و ایجاد فرصت‌های برابر اجتماعی می‌تواند نقش‌آفرینی آنان را در سطح جامعه ارتقا دهد.

https://www.pajoohname.ir/article_240150_e443616cf790917a36ed502d67078b4d.pdf

موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی پژوه نامه فقه و علوم اسلامی ۳۰۴۱-۹۸۸۳ 4 15 2025 12 22 The Essentials of Legislation in the Thought of Ayatollah Khamenei بایسته‌های قانون‌گذاری در اندیشه حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) 133 154 240151 10.22034/rjfis.2026.514435.1157 FA محمد محسن حیدری سطح ۴ حوزه علمیه قم، رشته فقه و اصول Journal Article 2025 05 23 Law is an essential component of human social life. Within the Islamic system, laws represent the embodiment of Islamic norms and function as the operational framework of governance, serving as a means for realizing the goals and ideals of the Islamic order. Accordingly, legislation occupies a central position in the Islamic system of governance. This study aims to examine and articulate the fundamental legislative essentials from the perspective of Leader of the Islamic Revolution Ayatollah Seyed Ali Khamenei. The main research question is: What are the essential requirements of legislation in Ayatollah Khamenei’s thought? From his viewpoint, the foremost criterion in legislation is the conformity of laws with Islamic law (Sharia), alongside strict adherence to the Constitution. Further key legislative principles include commitment to social justice, responsiveness to the needs of the people, and an idealism grounded in realism. Methodologically, the study employs a descriptive–analytical approach based on content analysis of Ayatollah Khamenei’s speeches and statements. قانون از ضرورت‌های زندگی اجتماعی بشر است و در نظام اسلامی، قوانین تجلی بخش ضوابط اسلامی می‌باشد و قانون به‌مثابه نرم‌افزار اداره کشور و جاده‌ای برای رسیدن به اهداف و آرمان‌های نظام اسلامی است. بر این اساس قانون‌گذاری در نظام اسلامی نقش مهمی دارد و هدف در این پژوهش، تبیین بایسته‌های قانون‌گذاری از نگاه آیت‌الله خامنه‌ای می‌باشد، و پرسش اصلی عبارت است از: قانون‌گذاری در اندیشه معظّمٌ‌له چه بایسته‌هایی دارد؟ از دیدگاه ایشان، مهم‌ترین شاخص در قانون‌گذاری مطابقت قانون با شرع و توجه به قانون اساسی در قانون‌گذاری است؛ توجه به عدالت اجتماعی و هم‌خوانی قانون با نیازهای مردم و آرمان‌گرایی مبتنی بر واقع‌گرایی، از دیگر شاخص‌های قانون‌گذاری از دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای می‌باشد. در این پژوهش در گردآوری اطلاعات، از روش توصیف و تحلیل محتوای بیانات معظّمٌ‌له استفاده شده است.

https://www.pajoohname.ir/article_240151_5faeca3c977ca457cb01799a33fa4f67.pdf

موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی پژوه نامه فقه و علوم اسلامی ۳۰۴۱-۹۸۸۳ 4 15 2025 12 22 Examining the Core Principles of Ayatollah Khamenei’s Thought on Chastity and Hijab and Their Convergence with the Hijab Law: A Qualitative Grounded Theory (GT) Approach محورهای اساسی اندیشه‌ حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) درباره‌ عفاف و حجاب و تطبیق آن با قانون عفاف و حجاب؛ مطالعه‌ کیفی به روش زمینه بنیاد (GT) 155 180 240152 10.22034/rjfis.2026.533901.1186 FA احمد مرتاضی دانشیار دانشگاه تبریز، تبریز، ایران سیدمحمدتقی علوی استاد دانشگاه تبریز، تبریز، ایران لیلا پرتوی دانشجوی دکتری، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2025 05 23 Hijab is a fundamental obligation in Islamic law, explicitly emphasized in the Holy Quran. This study aims to conceptualize Ayatollah Khamenei’s model of thought regarding chastity and hijab and to examine its alignment with the Chastity and Hijab Law, employing a qualitative Grounded Theory (GT) approach. The research follows the systematic Strauss and Corbin method, applying three stages of coding to analyze the data. Using theoretical sampling, 116 data units related to chastity and hijab were analyzed, resulting in 174 initial concepts and 20 primary categories. In the paradigmatic model, the category “the obligatory nature of hijab as a religious duty” emerged as the central phenomenon, with the highest frequency (39 instances). Other key categories include “compatibility of hijab with human nature” as the causal condition, “explaining the philosophy of hijab” as the contextual condition, and “Western efforts to remove Islamic symbols, including hijab, undermine modesty, and normalize public unveiling” as the intervening condition. Strategic categories, such as promotion of virtue good and prevention of vice, state institutions’ oversight of hijab, and the outcome category of preserving the family foundation through adherence to religious hijab rulings, demonstrate clear consistency with the provisions of the Chastity and Hijab Law. The study provides a systematic framework linking religious thought, societal norms, and legal structures in Iran. حجاب یکی از ضروریات شرع مقدس اسلام است که در قرآن به آن تصریح شده است. این پژوهش با هدف تبیین مدل اندیشه‌ آیت‌الله خامنه‌ای درباره عفاف و حجاب و انطباق آن با قانون عفاف و حجاب، با استفاده از روش نظریه داده‌بنیاد (Grounded Theory) انجام شده است. این روش تحقیق از نوع روش‌های تحلیل کیفی بوده و از بین سه رویکرد با روش نظام‌مند استراوس و کوربین در سه مرحله کدگذاری شده است. از میان ۱۱۶ داده‌ مرتبط با موضوع عفاف و حجاب، با روش نمونه‌گیری نظری، ۱۷۴ مفهوم اولیه و ۲۰ مقوله‌ اصلی استخراج شده است. در مدل پارادایمی، مقوله‌ «واجب شرعی بودن حجاب» با بیش‌ترین بسامد (۳۹ مورد) به‌عنوان پدیده‌ مرکزی شناسایی شده است. همچنین، مقوله‌ «انطباق حجاب با طبیعت بشری» به‌عنوان شرایط علّی، «تبیین فلسفه‌ حجاب» به‌عنوان شرایط زمینه‌ای و «تلاش غرب برای حذف نمادهای اسلامی ازجمله حجاب، زدودن حیا و عادی‌سازی بی‌حجابی در ملأ عام» به‌عنوان شرایط مداخله‌گر تعیین شده‌اند. مقوله‌های راهبردی امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر، مراقبت دستگاه‌های دولتی بر مسئله حجاب و مقوله‌ پیامد حفظ بنیان خانواده با رعایت حکم شرعی حجاب قابل‌انطباق بر قانون عفاف و حجاب است.

https://www.pajoohname.ir/article_240152_9f4f227d238acb80db3e8d90e1b2a659.pdf