Research Journal on Fiqh and Islamic Sciences

Research Journal on Fiqh and Islamic Sciences

The Pattern of Societal Unity in the Thought of Ayatollah Khamenei: A Content Analysis Approach

Document Type : Original Article

Authors
Marzieh Mohases 1
Fateme Sadat Mirvakili 2
1 Associate Professor, Faculty of Theology and Religions, Shahid Beheshti University
2 M.A. in Islamic Studies Teaching, Faculty of Theology and Religions, Shahid Beheshti University
10.22034/rjfis.2025.522163.1166
Abstract
In today’s world, the purification of human societies of multiplicity has become a major concern among scholars, prompting extensive efforts to identify effective strategies for achieving societal unity. As a strategic concept in Islamic discourse, unity is regarded as one of the central themes of Islamic political thought. This study employs the content analysis method, using MAXQDA software and drawing on the statements of the Leader of the Islamic Revolution, to explain and conceptualize this notion. The main research question examines how societal unity is depicted in Ayatollah Khamenei’s thoughts and how it can serve as a paradigm for organizing social relations. The findings show that realizing a model of societal unity in an Islamic society requires attention to multiple components. The Leader describes unity as a strategic issue and consistently urges scholars, political elites, and the Iranian people to uphold unity based on the teachings of the Holy Quran and love for the Prophet of Islam. Islamic unity plays a significant role in strengthening the cohesion and solidarity of the Muslim Ummah (community) and in resisting hegemonic powers. The results further indicate that the codes derived from analyzing the Leader’s statements can be classified into two categories: theoretical frameworks of unity and operational mechanisms of unity.
Keywords
Societal unity
Ayatollah Khamenei
Islam
multiplicity
Ummah
1.      اخوت، علی‌اکبری (۱۴۰۲). بایسته‌های اساسی در مسأله وحدت اسلامی از نگاه رهبر معظم انقلاب. قم: بوستان کتاب.
2.     اصفهانی، امیرمحمد محسن لبخندی (۱۴۰۲). صورت‌بندی نظریات توسعه بر مبنای دوگانه وحدت و کثرت فرهنگی و بازخوانی انتقادی آن‌ها از خاستگاه فکری آیت‌الله خامنه‌ای. نشریه دین و سیاست فرهنگی، ۲۱(۲): ۱۴۷ -۱۷۳.
3.     امام خمینی، سید روح‌الله (۱۳۶۱). صحیفه نور. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
4.     اماندادی، محمد (۱۳۹۲).  وحدت اسلامی و کاهش تعارضات اجتماعی. تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم‌ انسانی.
5.     باقی نصرآبادی، علی (۱۳۹۰). همبستگی اجتماعی و مشارکت عمومی. مجله حصون، شماره ۶.
6.     برازش، علیرضا (۱۳۹۶). وحدت و همگرایی از منظر آیت‌الله خامنه‌ای. ناشر: امیرکبیر.
7.     جعفری، محمدتقی (۱۳۸۰). ترجمه و تفسیر نهج‌البلاغه. تهران: انتشارات اسلامی.
8.     جوادی‌آملی، عبدالله (۱۳۸۲). جامعه و همبستگی اجتماعی در قرآن. قم: انتشارات اسرا.
9.     حسینی، علی (۱۳۹۹). وحدت از دیدگاه قرآن و سنت. تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).
10.  دوستدار،محمد؛ کامیاب، رضا و کلاکی، فاطمه (۱۴۰۲). همبستگی اجتماعی و وحدت اسلامی. تهران: انتشارات دانشگاه ادیان.
11.   دهخدا، علی‌اکبر (۱۳۷۷). لغت‌نامه دهخدا. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
12.  رضایی، مهدی (۱۴۰۳). قرآن و اتحاد اسلامی. مجله علوم‌انسانی اسلامی، ۱۵(۱): ۱۱۲-۱۳۰.
13.  رفیعی، محمدرضا (۱۳۸۷). همبستگی اجتماعی در اسلام. تهران: انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
14.  ریحانی، حسن (۱۳۹۶). همبستگی اجتماعی و انسجام ملی در قرآن و سنت. قم: انتشارات بوستان کتاب.
15.  زارع‌بیدکی، محمد و میربلوکی، علی (۱۳۹۸). همبستگی اجتماعی و پایداری جامعه اسلامی. فصلنامه مطالعات اسلامی، ۲۵(۳): ۷۵-۹۲.
16.  زیمل، گئوروک (۱۳۸۴). مبانی جامعه‌شناسی. ترجمه منوچهر صبوری. انتشارات علمی.
17.  شیخ‌زاده، محمد (۱۳۹۱). تحلیل مضمون در پژوهش‌های کیفی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
18.  شیخ‌زاده، محمد (۱۳۹۲). روش‌های کیفی در علوم اجتماعی، جلد ۱.تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
19.  شیخ‌زاده، محمد (۱۳۹۹). شبکه مضامین و کاربردهای آن در تحلیل داده‌های کیفی. تهران: انتشارات سمت.
20. صمدی، محمدعلی (۱۳۹۵). وحدت اسلامی: گفتارهایی از رهبر معظم انقلاب حضرت آیت‌الله خامنه‌ای. ناشر: یا زهرا (س).
21.  طباطبایی، سیدمحمدحسین (۱۳۸۰). المیزان فی تفسیر القرآن. مترجم سید محمدباقر موسوی، جلد ۱۸. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
22. فضل‌الله، سیدمحمدحسین (۱۳۸۶). وحدت اسلامی مبانی و راهکارها. تهران: انتشارات دارالثقلین
23. فضل‌الله، سیدمحمدحسین (۱۳۸۶). من وحی القران. بیروت: انتشارات طبع و نشر.
24.  قیوم زاده محمود (بی‌تا). وجوب وحدت و حرمت تفرقه در جهان اسلام از نظر امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری.
25. حیدری، عباسعلی و کرمزاده، محمد ( ۱۳۹۶). نشریه مطالعات بیداری اسلامی. پیاپی (۱۴): ۱۲۷ -۱۵۱.
26. کاظمی، زهرا (۱۴۰۲). بررسی موانع و عوامل وحدت اسلامی از منظر آیات قرآن کریم. تهران: پژوهشگاه قرآن و حدیث.
27. گیدنز، آنتونی (۱۳۸۳). جامعه‌شناسی (مترجم منوچهر صبوری). تهران: نشر نی.
28. محمدی، علی (۱۳۹۸). جامعه‌شناسی همبستگی اجتماعی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
29. محمودی، امیرحسین (۱۴۰۱). منشور وحدت: مروری بر دیدگاه‌های رهبر معظم انقلاب درباره وحدت مسلمانان. نشر شهود.
30. مصباح‌یزدی، محمدتقی (۱۳۸۴). اخلاق اجتماعی در اسلام. مؤسسه آموزشی و پژوهش امام خمینی (ره).
31.  مطهری، مرتضی (۱۳۵۷). وحدت اسلامی. تهران: انتشارات صدرا.
32. موسوی، محمد (۱۴۰۳). معناشناسی وحدت در قرآن و بازشناسی ارتباط آن با بیداری اسلامی. تهران: پژوهشگاه علوم‌ انسانی.
33. مهدیان، علی (۱۴۰۲).وحدت و انسجام اسلامی در اندیشه رهبری. تهران: پژوهشگاه علوم‌ انسانی.
34. میرعرب، رضا (۱۳۹۶). وحدت اسلامی در اندیشه امام خمینی (ره). قم: انتشارات بوستان کتاب.
35. نجفی، حسن (۱۴۰۱). محور وحدت در قرآن کریم. تهران: انتشارات سمت.
36. Durkheim, E. (1893). The Division of Labor in Society. Free Press.
37.  Giddens, A. (1984). The Constitution of Society. University of California Press.
38. Parsons, T. (1951). The Social System. Free Press.
39. Putnam, R. (2000). Bowling Alone. Simon & Schuster.
40. Simmel, G. (1950). The Sociology of Georg Simmel. Free Press.
41.  KHAMENEI.IR پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای.