Research Journal on Fiqh and Islamic Sciences

Research Journal on Fiqh and Islamic Sciences

Analysis of gender legal differences from the perspective of Islamic human rights and contemporary international human rights system

Document Type : Original Article

Author
Assistant Professor, Department of Law, Faculty of Social Sciences and Economics, Alzahra University, Tehran-Iran
Abstract
Women's rights are among the important issues in the field of human rights, which can be examined in the framework of the claim of equal rights of this group with men. What is certain is that contemporary human rights have spoken about the complete equality of the rights of men and women, while Islam, while emphasizing the human value of women, has placed justice and natural differences as the basis and criteria for the distribution of rights and duties between men and women. Women's rights in the Islamic human rights system are defined based on human dignity and moral values. By identifying the natural differences between men and women, Islam has determined certain rights and duties for women that are meaningful in the context of justice and social evolution. Among the criticisms of the contemporary human rights system to the Islamic system in the field of human rights are the unequal rights of women and men. This article aims to answer these questions with a descriptive-analytical method: Does the existence of apparently unequal rulings between men and women in Islam mean the degradation of the status of women compared to men in the Islamic approach? What is the philosophy and causes of the difference and inequality of the rights and duties of men and women in the Islamic human rights system? Through the investigations, it was found that equality is one of the values of Islamic thought, which can be considered as one of the foundations of Islamic human rights. It does not necessarily mean absolute equality. The need for justice is the main reason for the legal differences between men and women.
Keywords

Subjects


  1. ابن هشام، عبدالملک (بی‌تا). سیره النبی. جلد دوم. ترجمه رفیع الدین همدانی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
  2. امینی، ابراهیم (1390). آشنایی با وظایف و حقوق زن. قم: موسسه بوستان کتاب.
  3. احمدیان، حسن ( 1388). حقوق اقلیت­ها در سیره علوی. فرهنگ پژوهش. سال اول. شماره چهارم.
  4. ارسطا، محمدجواد (1396). نظام حقوق بشر اسلامی. بررسی مبانی فقهی اعلامیه اسلامی حقوق بشر. قم: مکث اندیشه.‌ جلد 1 و 2.
  5. انصارى، مرتضى بن محمد امین‌ دزفولى (1415). المکاسب المحرمة و البیع و الخیارات. قم: کنگره جهانى بزرگداشت شیخ اعظم انصارى‌. جلد 5.
  6. بصیری، محمدعلی (1397). جایگاه حقوق بشر در سیره پیامبر(ص). فصلنامه مطالعاتی صیانت از حقوق زنان. سال چهارم. شماره 12.
  7. بستانى، فؤاد افرام ‏( 1375). فرهنگ ابجدى.‏ تهران‏: اسلامى‏.
  8. جمعی از نویسندگان (1391). درسنامه فلسفه حقوق. تهران: انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
  9. جوادی‌آملی، عبدالله (8913). فلسفۀ حقوق بشر. قم: نشر اسراء.
  10. جوادی آملی، عبد الله (1384). حق و تکلیف در اسلام. قم: انتشارات اسراء.
  11. جوادی آملی، عبدالله (1383). زن در آیینه جلال و جمال. تحقیق و تنظیم محمود لطیفی. قم: مرکز نشر اسراء.
  12. جوان آراسته، حسین (1397) حقوق بشر در اسلام (مفاهیم. مبانی و مصادیق). قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
  13. حسینی‌ طهرانی، سیدمحمد (1404 ق). رساله بدیعه در تفسیر آیه الرجال قوامون علی النساء بما فضل الله بعضهم علی بعض (درس‌های استدلالی و حلی در جهاد و قضاوت وحکومت زن مجموعه تفسیری و روایی و فقهی و علمی و اجتماعی و حاوی بحثی از ولایت فقیه). ترجمه: چند تن از فضلا. انتشارات حکمت.
  14. حکیمی، محمد (1381). دفاع از حقوق زن. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
  15. خامنه­ای، بیانات مقام معظم رهبری. مورخ‌ 30/07/1376 .
  16. خامنه­ای،‌ بیانات مقام معظم رهبری. مورخ 29/11/1376.
  17. خامنه­ای، بیانات مقام معظم رهبری. مورخ 16/06/1388.
  18. خامنه­ای، بیانات مقام معظم رهبری. مورخ 20/08/1385.
  19. خامنه­ای، بیانات مقام معظم رهبری. مورخ 08/06/1384.
  20. خامنه­ای، بیانات مقام معظم رهبری. مورخ 20/08/1383.
  21. خامنه­ای، بیانات مقام معظم رهبری. مورخ 16/04/1394.
  22. خامنه­ای، بیانات مقام معظم رهبری. مورخ 28/02/1389.
  23. خامنه­ای، جلسات تفسیر مقام معظم رهبری. مورخ 1384.
  24. خامنه­ای، بیانات مقام معظم رهبری. مورخ 3/08/1393.
  25. خامنه­ای، بیانات مقام معظم رهبری. مورخ 29/11/1396.
  26. خامنه­ای، بیانات مقام معظم رهبری. مورخ 29/03/1398.
  27. صحیح مسلم (2000). جلد 1. حدیث شماره 67. بیروت: دارالسلام.
  28. طبری، محمد بن جریر (1987).‌ تاریخ طبری. جلد 3. قاهره: دارالمعارف.
  29. خز علی، کبری؛ بهزاد پور، سیمین‌دخت؛ آیت‌الهی، زهرا (1380).‌ زن عقل. ایمان. مشورت. تهران: سفیر صبح.
  30. دهخدا، علی‌اکبر (1374). لغت نامة دهخدا. تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران
  31. قرشى، سید على‌اکبر (1412 ه‍ ق). قاموس قرآن. 7 جلد. تهران: دار الکتب الإسلامیة. جلد 2.
  32. میرموسوی، سید علی؛ حقیقت، سیدصادق (1401).‌ مبانی حقوق بشر از دیدگاه اسلام و دیگر مکاتب. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
  33. موسى، حسین یوسف (بی­تا).‌ ‏الإفصاح. قم‏: مکتب الاعلام الاسلامی‏. جلد 1.
  34. معینی‌فر، محدثه؛ معینی فر. مریم (1399). عوامل تضعیف‌کننده خانواده از دیدگاه مقام معظم رهبری. پژوهش‌نامه اسلامی زنان و خانواده. سال هشتم. شماره بیست یکم. صفحات 9 -31.
  35. عمید زنجانی، عباسعلی (1388). مبانی حقوق بشر در اسلام و دنیای معاصر. تهران: انتشارات مجد.
  36. سید رضی ( 1391) . نهج­البلاغه. ترجمه: محمد دشتی. قم: موسسه تحقیقاتی امیر المومنین علیه السلام.
  37. سبحانی جعفر. (1376). منشور عقاید امامیه. قم: مؤسسة إمام صادق.
  38. عظیم‌زاده، اردبیلی؛ خسروی، لیلا (1388). مطالعه تطبیقی حقوق زنان از منظر اسلام و غرب: مبانی حقوق زنان. حق حیات و حق تأمین اجتماعی. تهران: ریاست جمهوری. مرکز امور زنان و خانواده.
  39. عمید زنجانی، عباسعلی (1388). مبانی حقوق بشر در اسلام و دنیای معاصر. تهران: انتشارات مجد.
  40. عمید زنجانی، عباسعلی (1370).‌ تاریخچه حقوق بشر در اسلام. مجموعه مقالات. فصلنامه دانشکده علوم سیاسی و حقوق دانشگاه تهران. شماره 27. صفحات 25-42.
  41. طباطبایی، سید محمدحسین (1374). تفسیر المیزان. ترجمه سید محمدباقر موسوى‌همدانى. قم: دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ى مدرسین حوزه علمیه قم. جلد 16.
  42. کاظم‌زاده، علی (1382). تفاوت حقوق زن و مرد در نظام حقوقی ایران. تهران: میزان.
  43. کلینى (1363). محمد بن یعقوب. درخشان پرتوى از اصول کافی. ترجمه و شرح: حسینى همدانى نجفى. محمد. 6 جلد. قم: چاپخانه علمیه قم. جلد 3.
  44. کلینی، محمدبن یعقوب (بی‌تا). اصول کافی. ترجمه جواد مصطفوی. قم: دفتر نشر فرهنگ اهل بیت.
  45. مجموعه اسناد بین‎المللی حقوق بشر. (1381). زیر نظر اردشیر امیر ارجمند. جلد اول. تهران: دانشگاه شهید بهشتی. جلد 2.
  46. مصباح‌یزدی، محمدتقی (1388). نگاهی گذارا به حقوق بشر از دیدگاه اسلام. نگارش: عبدالکریم سلیمی. قلم: انتشارات موسسه آموزش و پژوهش امام خمینی (ره).
  47. مطهری، مرتضی (بی‌تا). نظام حقوقی زن در اسلام. قم. صدرا.
  48. منتظری، حسینعلی(1388).‌ حکومت دینی و حقوق انسان. تهران: گواهان.
  49. نورمن، ریچارد (1379). سوسیالیسم. فمنیسم و برابری؛ ترجمه: نسرین در مجموعه مقالات (جنس دوم) گردآورنده: نوشین احمدی خراسانی. جلد 6. تهران: نشر توسعه.
  50. هاشمی، سید محمد (1384). حقوق بشر و آزادی‌های اساسی. تهران: نشر میزان
  51. هاشمى‌شاهرودى، سیدمحمود و دیگران (1426 ه‍ ق). فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام. 3 جلد. قم: مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بیت علیهم السلام. جلد 3.
  52. Allen, S. (2019), Human Rights and Gender Equality, Oxford University Press.
  53. Universal Declaration of Human Rights, (1945).
  54. InternationalInternational Covenant on Civil and Political Rights, (1966).
  55. Convention on the Elimination of Discrimination against Women, (1997). was adopted by the General Assembly of the United Nations by its resolution, 180/34.
  56. Burrows, N. (1985). International Law and Human Rights: The Case of Women's Rights, In: Campbell at all (eds.) Human Rights: from Rhetoric to. Reality. Oxford: Bustillo
  57. Milner, J.P. (2015). Gender Equality and Human Rights: The International Framework, Journal of Human Rights and International Politics