Research Journal on Fiqh and Islamic Sciences

Research Journal on Fiqh and Islamic Sciences

Quranic and Hadith Foundations of Ayatollah Khamenei’s View on Moral and Spiritual Obligations of Officials in Islamic Systems

Document Type : Original Article

Authors
1 Associate Professor, Department of Quran and Hadith Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
2 Master’s Graduate, Department of Quran and Hadith Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
10.22034/rjfis.2026.553264.1212
Abstract
A foundational basis for the formation of the Islamic Revolution of Iran is the belief in the connection between politics and spirituality. This idea stands in contrast to those schools of thought that insist on the separation of politics from religion. Since 1989, in various meetings with officials, Leader of the Islamic Revolution Ayatollah Seyed Ali Khamenei has repeatedly elaborated on this principle and stressed the necessity for officials to devote attention to spiritual matters. In this study, the Leader’s statements in these meetings were collected through library research, examined and analyzed using content analysis, and their Quranic and Hadith foundations were then explained. The results of the research indicate that the remarks made by the Leader concerning the need for officials to adhere to spirituality fall into three dimensions: doctrinal, moral, and practical. Content analysis of statements related to the moral dimension reveals that the most frequently emphasized themes are: piety (taqwa), sincerity (ikhlas), trust in God (tawakkul), and self-purification (tazkiyah al-nafs). The reasons for the necessity of officials’ commitment to these moral virtues are twofold: first, to cultivate the capability and qualification to fulfill their duties and responsibilities, and second, because of the substantial influence officials’ conduct and behavior exert on society.
Keywords

Subjects


1.     قرآن کریم.
2.     ابن فارس، احمدبن فارس (1404ق). معجم مقاییس اللغة. محقق: هارون، عبدالسلام، محمد. قم: مکتب الاعلام السلامی.
3.     ابن مسکویه، احمد بن محمد (1426 ق). تهذیب الاخلاق و تطهیرالاعراق. بی‌جا: طلیعة النور.
4.     ابن منظور، محمدبن مکرم (1414ق). لسان العرب. بیروت: دارالصادر.
5.     ازهری، محمدبن احمد (1421ق). تهذیب اللغة. بیروت: داراحیاء التراث العربی.
6.     باردن، لورنس (1375). تحلیل محتوا. ترجمه ملیحه آشتیانی و محمد یمنی‌دوزی. تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
7.     بستانی، فؤاد افرام (1372). فرهنگ ابجدی. تهران: اسلامی.
8.     بهجت‌پور، عبدالکریم (1390). همگام با وحی. قم: تمهید.
9.     بهرام‌پور، ابوالفضل (1376). «تزکیه مقدم است یا تعلیم؟». بینات.  (16): 156-159.
10.  بیهقی، احمدبن حسین (1424ق). السنن الکبری. بیروت: دارالکتب العلمیة.
11.   پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‏ای. مؤسسه انقلاب اسلامی.
12.  تبریزچی، زینب (1403). «تبیین مبانی قرآنی دیدگاه مقام معظم رهبری درباره ضرورت التزام کارگزاران نظام اسلامی به معنویت». استاد راهنما: نیل ساز، نصرت. دانشگاه تربیت مدرس.
13.  ترمذی، محمدبن عیسی (1419 ق ). سنن الترمذی. محقق:  شاکر، احمدمحمد. قاهره: دارالحدیث.
14.  تمیمی آمدی، عبدالواحد (1410ق). غررالحکم و دررالکلم. محقق: سیدمهدی رجایی. قم: دارالکتب السلامی.
15.  تهانوی، محمدعلی بن علی (1996م). کشاف الاصطلاحات الفنون. بیروت: مکتبة بیروت ناشرون.
16.  جرجانی، علی بن محمد (بی‌تا). التعریفات تهران: ناصر خسرو.
17.  جوادی آملی، عبدالله (1388). تفسیر تسنیم. قم: اسراء.
18.  ................................. (1383). ادب فنای مقربان. قم: اسراء.
19.  جوهری، اسماعیل بن حماد (1376ق). الصحاح: تاج اللغة و صحاح العربیة. بیروت: دارالعلم للملایین.
20. حسن بن علی، ابن شعبه (1363). تحف‌العقول. قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه.
21.  حسینی، خامنه‌ای، سیدعلی (1398). تفسیر سوره مجادله. تهران: مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی. دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله‌العظمی خامنه‌ای. انتشارات انقلاب اسلامی.
22. ------------------ (1398). تفسیر سوره برائت. تهران: مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی. دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله العظمی خامنه‌ای. انتشارات انقلاب اسلامی.
23. ------------------- (1401). تفسیر سوره بقره. تهران: مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی. دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله‌العظمی خامنه‌ای. انتشارات انقلاب اسلامی.
24. خلیلی، حسین؛ فرهی، علی؛ پهلوان شریف، محمدامین؛ تولایی، روح الله و علیرضا نوبری (1400). «معنویت سازمانی در نیروهای مسلح از منظر مقام‌معظم‌رهبری (مورد مطالعه: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی)»، تأملات اخلاقی. (2): 98-117.
25. دهخدا، علی‌اکبر (1373). لغت‌نامه دهخدا. تهران: روزنه.
26. راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1412ق). مفردات الفاظ قرآن. بیروت: دارالقلم.
27. زبیدی، محمد بن محمد (1414ق). تاج العروس. بیروت: دارالفکر.
28. زرکشی، محمد بن عبدالله (1410ق). البرهان فی علوم القرآن. بیروت: دارالمعرفة.
29. زمخشری، محمودبن عمر (1407ق). الکشاف‌ عن ‌حقائق‌ غوامض ‌التنزیل ‌و عیون ‌الأقاویل ‌فی ‌وجوه التأویل. بیروت: دار الکتاب‌ العربی.
30. سید رضی (1379). نهج البلاغه. محمد دشتی. قم: نشر الهادی.
31.  سیوطی، جلال الدین (1421ق). الاتقان فی علوم القرآن. بیروت: دارالکتب العربی.
32. الشاربی، سیدقطب ابراهیم حسین (1412ق). فی ضلال القرآن. بیروت: دارالشروق.
33. طباطبایی، محمدحسین (1390). المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: مؤسسه الأعلمی للمطبوعات.
34. طبرسی، فضل بن حسن (1372). مجمع البیان فی تفسیر القرآن. تهران: ناصرخسرو.
35. طریحی فخرالدین بن محمد (1375). مجمع البحرین. تهران: مرتضوی.
36. طوسی، محمدبن حسن (1414ق). الامالی. قم: دارالثقافة.
37. .................................... (بی‌تا). التبیان ‌فی‌ تفسیر القرآن. بیروت: داراحیاءتراث العربی.
38. عبدالباقی، محمد فؤاد (1400). المعجم المفهرس. قم: خاتم الانبیا.
39. عترت دوست (1401). آشنایی با روش تحلیل محتوای نصوص دینی. تهران: دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی.
40. فخر رازی، محمدبن عمر (1420ق). التفسیرالکبیر (مفاتیح الغیب). بیروت: داراحیاء‌التراث‌العربی.
41.  فراس، ورام (1410ق). تنبیه الخواطر و نزهة النواظر. قم: مکتبة الفقیه.
42. فراهیدی، خلیل بن احمد (1409ق). العین. قم: هجرت.
43. فضل الله، محمد حسین (1439ق). من وحی القرآن. بیروت: دارالملاک.
44. فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1423 ق). الحقائق فی محاسن الاخلاق. قم: دارالکتاب الاسلامی.
45. قرشی، علی اکبر (1377). احسن الحدیث. تهران: بنیاد بعثت.
46. کریپندورف، کلوس (1397). مبانی روش‌شناسی تحلیل محتوا. ترجمه هوشنگ نایبی. تهران: نشر نی.
47. کلینی، محمد بن یعقوب (1407ق). الکافی. تهران: دارالکتب الاسلامی.
48. متقی هندی، علاءالدین (1401ق). کنز العمال فی سنن الأقوال والأفعال. محقق: بکری حیانی. بی‌‌جا.
49. مدرسی، محمدتقی (1419ق). من هدی القرآن. تهران: دارالمحبی الحسین (ع).
50. مراغی، احمد مصطفی (بی‌‌تا). المراغی. بیروت: دارالفکر.
51.  مصطفوی، حسن (1430ق). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. بیروت: دارالکتب العلمیة.
52. مطهری، مرتضی (1389). آشنایی با قرآن. تهران: صدرا.
53. مطهری، مرتضی (1391). هدف زندگی. تهران: صدرا.
54. مظاهری سیف، حمیدرضا (1393). معنویت رهایی‌بخش: پژوهشی در باب معنویت با تکیه بر اندیشه‌‌های مقام معظم رهبری. قم: صهبای یقین.
55. مکارم‌شیرازی و دیگران (1374). نمونه. تهران: دارالکتب الاسلامی.
56. نبی‌زاده، بابک؛ بیک‌بلندی، علی‌اصغر و سعادتمندی، علیرضا (1402). «الگوی مفهومی معنویت و اخلاق در پیاده‌سازی بیانیه گام دوم انقلاب در نیروهای مسلح مبتنی بر منظومه فکری مقام معظم رهبری» بصیرت و تربیت اسلامی. (66): 103-115.
57. هومن، عباس (1393). راهنمای عملی تحلیل محتوا. تهران: مبتکران.