Research Journal on Fiqh and Islamic Sciences

Research Journal on Fiqh and Islamic Sciences

Methodological Approaches to the Social Extension of the Holy Quran in the Thought of Ayatollah Khamenei

Document Type : Original Article

Authors
Ne’matollah Firoozi 1
Mohammad Kimia 2
Zahra Khani - Zare 3
1 Assistant Professor, Department of Theology, Imam Reza International University, Mashhad, Iran
2 M.A. in Communication (Hajj and Pilgrimage), Imam Reza International University, Mashhad, Iran
3 M.A. Student of Theology (Quranic Sciences and Hadith), Imam Reza International University, Mashhad, Iran
10.22034/rjfis.2026.532795.1184
Abstract
The social extension of the Holy Quran, understood as the process of institutionalizing Quranic teachings within the structural and functional dimensions of Islamic society, requires the identification and analysis of effective and practicable strategies. Using a descriptive–analytical approach and drawing on the statements and intellectual framework of Ayatollah Khamenei, this study examines the key components and mechanisms involved in realizing this process. The findings indicate that, in the cultural domain, emphasis is placed on three central axes: (1) behavioral role modeling through the introduction of successful and exemplary Quranic figures; (2) the effective use of performing arts and digital media as vehicles for conveying Quranic concepts; and (3) the production of attractive and audience-oriented content in cyberspace, grounded in a wisdom-based approach. In the educational dimension, three institutions play a pivotal role: the family, the school, and religious seminaries. The family functions as the primary environment for fostering sustained familiarity and emotional attachment to the Holy Quran; schools are responsible for instruction at the levels of reading, fluent recitation, and comprehension of meanings; and the clergy assume a key role in explicating Quranic teachings and providing practical models of religious conduct. In the political sphere, four core strategies are identified: (1) legislation rooted in Quranic principles; (2) the institutionalization of transparency and justice in governance; (3) a dignity-oriented approach to foreign policy; and (4) the reinforcement of Islamic unity. In the economic domain, the findings highlight four foundational principles: (1) strengthening economic resilience against external threats; (2) systematic confrontation with usury and corruption; (3) the equitable distribution of economic opportunities; and (4) the integration of spirituality with economic activity. In the legal sphere, three main axes are emphasized: (1) deriving legal norms from Quranic sources; (2) the implementation of judicial justice with due respect for the rights of the accused; and (3) the education of citizenship rights based on Quranic teachings. The most significant challenges to the realization of the social extension of the Holy Quran include reductionist approaches to Quranic understanding, the lack of effective practical models, and tensions between modern lifestyles and Quranic values. Addressing these challenges requires the implementation of a comprehensive “Jihad Tabeen” [Jihad of clarification] across multiple levels of society. Overall, the study demonstrates that the formation of a Quranic society depends on systematic coordination and synergy among cultural, educational, and governing institutions.
Keywords
Holy Quran
Social Extension
Ayatollah Khamenei
Jihad Tabeen
قرآن کریم، ترجمه آیت‌الله مکارم شیرازی.
نهج‌البلاغه، ترجمه دشتی.
1.     ابن بابویه، محمد بن على (1362). الخصال. قم: جامعه مدرسین‌.
2.     انجمن عربی و فارسی (1956م). فرهنگ لغت عربی به فارسی. لاهور: دانشگاه پنجاب.
3.     جهانگرد، یدالله (1396). نحوه رفتار والدین با فرزندان. تهران: انجمن اولیاء و مربیان.
4.     حر عاملی، محمد بن حسن (1414ق). وسائل الشیعه. قم: موسسه آل البیت علیهم‌السلام لاحیاء التراث.
5.     خامنه‌ای، سید علی (۱۳۹۸). زندگی باید قرآنی باشد. قم: شهید کاظمی.
6.     خامنه­ای، سید علی (1392). طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن. قم: صهبا.
7.     خامنه‌ای، سید علی (۱۳۸۶). قرآن کتاب زندگی در آیینه نگاه مقام معظم رهبری. تهران: قدر ولایت.
8.     خسروپناه، عبدالحسین و جمعی از پژوهشگران. (1396). منظومه‌ی فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای. تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
9.     دهخدا، علی­اکبر (1377).  لغت نامه دهخدا. تهران: مؤسسه لغتنامه دهخدا.
10.  دیلمى، حسن بن محمد (1412ق). ارشاد القلوب إلی الصواب. قم: الشریف الرضی‌.
11.   ربانی، محسن (1379). هنر ایجاد انس با قرآن. قم: ماهنامه هنر دینی.
12.  سازمان اوقاف و امور خیریه (1397). حرف هایی از جنس نور. تهران: مجتمع فرهنگی آموزشی اوقاف،
13.  سیف، علی‌اکبر (1401) روان‌شناسی پرورشی(روان‌شناسی یادگیری و آموزش). تهران: دوران.
14.  طبرسی، فضل بن حسن (بی تا). مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن. بیروت، دارالمعرفه.
15.  کلینی، محمّد بن یعقوب (1407ق). الکافی. بیروت: دارالتّعارف.
16.  مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی (1413ق). بحار الأنوار. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
17.  مصباح یزدی، محمدتقی (1383). اخلاق در قرآن. قم: انتشارات مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمینى (ره).
18.  مصباح یزدی، محمدتقی (1391). جامعه و تاریخ از دیدگاه قرآن، قم: انتشارات مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمینى(قدس سره).
19.  مصطفوی، حسن (1368). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی‌.
20. مطهری، مرتضی (1375). مقدمه ای بر جهان بینی اسلامی. تهران: صدرا.
21.  معتمدنژاد، کاظم (1390). وسایل ارتباط جمعی. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
22. معین، محمد (1360). فرهنگ معین. تهران: امیرکبیر.
23. مکارم شیرازى، ناصر (1386). پیام قرآن. تهران: دارالکتب الاسلامیه‏. ‏
24. نوری طبرسی، حسین بن محمدتقی (1368). مستدرک‌الوسائل و مستنبط المسائل. قم: مؤسسه آل‌البیت )ع(.
25.  Gramsci, A. (1971). Selections from the prison notebooks (Q. Hoare & G. Nowell Smith, Eds. & Trans.). International Publishers.
26.  Williams, R. (1977). Marxism and literature. Oxford University Press.
27.  Fiske, J. (1989). Understanding popular culture. Routledge.
28.  Storey, J. (2015). Cultural theory and popular culture: An introduction(7th ed.). Routledge.
پایگاه‌ها و نرم‌افزارها:
1.     پایگاه اطلاع‌رسانی حدیث شیعه.                                    
2.     پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای.    
3.     پایگاه اینترنتی نهج‌البلاغه.                              
4.     پایگاه پارس قرآن.                                                              
5.     پایگاه کتاب قائمیه.                                    
6.     پایگاه کتابخانه احادیث شیعه.                                       
7.     پایگاه کتابخانه دیجیتال نور.                                   
8.     پایگاه کتابخانه مدرسه فقاهت.                                           
9.     نرم‌افزار جامع‌الاحادیث.
10.  نرم‌افزار حدیث ولایت.