Research Journal on Fiqh and Islamic Sciences

Research Journal on Fiqh and Islamic Sciences

Social Participation of Women in the Governance of A Religious Democratic System Based on Religious Foundations and Views of Ayatollah Ali Khamenei

Document Type : Original Article

Authors
Amin Soleiman Kolvanaq 1
Zahra Alizad - Namvar 2
1 Assistant Professor, Department of Islamic Fiqh and Law, University of Tabriz, Iran
2 Master's Student in Islamic Fiqh and Foundations of Law, University of Tabriz, Iran
10.22034/rjfis.2026.520136.1163
Abstract
A fundamental factor in societal advancement is the effective utilization of human potential and capabilities. Consequently, establishing equal opportunities and robust mechanisms for the equitable participation of all social groups is essential. The participation of women across diverse cultural, social, political, and economic spheres is a key indicator of a nation's progress and development. As an advanced form of governance founded on religious democracy, the Islamic Republic [of Iran] requires focused attention on this dimension and must facilitate the broad social participation of women. The distinctive feature of the religious democratic model, in contrast to other governance systems, is its emphasis on the people's role and the reciprocal trust between the nation and the state. Leader of the Islamic Revolution Ayatollah Seyed Ali Khamenei, as a leading theorist of religious governance, has consistently underscored the indispensable role of women in societal progress. Employing a descriptive-analytical methodology and drawing on library resources and the perspectives of the Leader, this study examines the role of women's social participation within the system of religious governance. The findings reveal that religious sources, by affirming the equal human dignity of men and women, social responsibility, and the right to political participation, validate both the legitimacy and necessity of women's social engagement. The Leader also regards women's participation, framed within Islamic values while preserving their central familial role, as imperative, emphasizing meritocracy and establishing the legal framework for women's effective societal presence. Therefore, cultural and legal policies designed to enhance women's financial and psychological security, reinforce support mechanisms, and create equal social opportunities can significantly elevate their contributions to society.
Keywords
Social Participation
Religious Democracy
Women
Governance
Ayatollah Khamenei

Subjects

1.      قرآن‌کریم.
2.     نهج‌البلاغه.
3.     ابن‌أبی‌جمهور، محمد (1405ق). عوالی اللئالی العزیزیة‌فی‌الأحادیث الدینیة. قم: دار سید الشهداء.
4.     ابن‌اثیر، علی (1970م). اسدالغابه ‌فی ‌معرفه ‌الصحابه. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
5.     ابن‌عبدالبر، یوسف (1412ق). الاستیعاب. جلد چهاردهم. بیروت: دارالجیل.
6.     ابن‌هشام‌حمیری، عبدالملک (1383). سیره‌النبویه. جلد چهارم. بیروت: داراحیاء التراث العربی.
7.     خامنه‌ای، سیدعلی، بیانات ‌در دیدار با ‌شورای‌ فرهنگی ‌زنان، 10/09/1370.
8.     خامنه‌ای، سیدعلی، بیانات ‌‌در دیدار با کارگزاران ‌‌نظام، 12/09/1379.
9.     خامنه‌ای، سیدعلی، بیانات‌ ‌در دیدار با بانوان ‌قرآن‌پژوه ‌کشور، 28/07/1388.
10.  خامنه‌ای، سیدعلی، بیانات ‌‌در دیدار با ‌شورای ‌فرهنگی ‌زنان، 21/04/1391.
11.   خامنه‌ای، سیدعلی، بیانات ‌در ‌دیدار با مداحان، 11/02/1392.
12.  خامنه‌ای، سیدعلی، بیانات ‌‌در ارتباط ‌تصویری‌ ‌با مداحان، 17/12/1396.
13.  خامنه‌ای، سیدعلی، بیانات ‌در دیدار با اقشار مختلف ‌بانوان، 14/10/1401.
14.  خامنه‌ای، سیدعلی، بیانات ‌در دیدار با اقشار مختلف ‌بانوان، 06/10/1402.
15.  خامنه‌ای، سیدعلی، بیانات ‌در دیدار با اقشار مختلف ‌بانوان، 27/9/1403.
16.  خامنه‌ای، سیدعلی، بیانات ‌‌در دیدار با ‌‌زنان ‌و ‌دختران، 12/09/1404.
17.  پلویی،رقیه (1383). «مطالعه‌تطبیقی‌حقوق ‌زن ‌در ‌مسائل ‌خانواده ‌در ‌قوانین ‌ایران ‌و ‌فرانسه». دانشگاه‌ آزاد اسلامی ‌تهران. (23): 54-40.
18.  پورسعید، رامین و رفیعى‌نائینى، فرشید (1401). «جایگاه ‌حقوق ‌شهروندى‌ در نظام ‌مردم‌سالارى ‌دینى ‌در نظریه‌ مقاصدالشریعه».‌ رهیافت ‌انقلاب ‌اسلامى. (59): 48-25.
19.  تاج‌مزینانی، ‌علی‌اکبر و یاسری،‌ زینب (1392). «بررسی ‌سیاست‌گذاری ‌اشتغال‌ زنان‌ در‌ جمهوری‌ اسلامی‌». مطالعات‌ راهبردی ‌زنان. (59): 38-15.
20. تانگ، رزمارى (1396). درآمدى‌ جامع ‌بر نظریه‌هاى‌ فمینیستی. ترجمه: منیژه ‌‌نجم‌عراقى. تهران: نشرنی.
21.  حرعاملی، محمد (1412ق). وسائل‌الشیعه. جلد دوازدهم. قم ‫: مؤسسه آل‌البیت (ع).
22. خمینى، روح‌الله (1368). صحیفه ‌نور. جلد اول. تهران: دفتر نشر آثار امام ‌خمینی (ره).
23. رنجبریان، رسول (1390). «زنان ‌و مشارکت ‌اجتماعى ‌و ‌کارآفرینى». کار ‌و جامعه. (132): 92-84.
24. زعفرانچى، لیلا (1388). تأثیر اشتغال ‌زنان ‌بر ‌خانواده. تهران: مرکز ‌امور زنان و خانواده‌.
25. سلیمى،ناهید (1402). «الگوى ‌مفهومى ‌مشارکت ‌بدنه ‌‌اجتماعى‌ ‌زنان‌». زن‌ در توسعه ‌و سیاست. (80): 516-483.
26. شـریعتی، علی (1389). انتظار عصر حـاضر از زن‌ مسلمان. تهران‌: نشر چاپخش  .
27. مفید، محمدبن‌نعمان (1410ق). المقنعه ‌فی‌الاصول‌ و ‌الفروع. بیروت: مؤسسه‌ فقه‌الشیعه.
28. صلواتى،مینا (1390). مقایسه‌ مردم‌سالارى‌ ‌دینى ‌و ‌لیبرال ‌دموکراسى، جلد اول. مازندران: دانشگاه‌ مازندران.
29. طباطبایی، محمدحسین (1364). المیزان ‌فی ‌تفسیر القرآن. جلد چهاردهم و بیستم. قم: نشر اسماعیلیان.
30. طبرسی، فضل‌ بن‌حسن (1379). مجمع‌البیان ‌لعلوم‌القرآن. جلد دهم. بیروت: داراحیاء ‌التراث ‌العربی.
31.  عبداللهى، محمد (1387). زنان ‌در عرصه ‌عمومی. جلد اول. بى‌جا: نشر جامعه‌شناسان.
32. قرائتی،محسن (1376). تفسیر نور. جلد بیست و هشت، تهران: نشر ‌راه ‌حق.
33. قمی، علی‌بن‌ابراهیم (1404ق). تفسیرالقمی. جلد دوم. مصحح: طیب‌ موسوی‌جزایری. قم: دارالکتاب.
34. قیصری، نورالله (1398). «مشارکت ‌اجتماعی؛ معناکاوی ‌یک ‌مفهوم ‌راهبردی». مطالعات ‌راهبردی ناجا، (11): 31-59.
35. کلینی، محمد (1407ق). الکافی. جلد دو و پنج. تهران: دارالکتب‌الاسلامیه.
36. مجلسی،محمدباقر (1403ق). بحارالانوار. جلد شانزده و صد و سه. بیروت: داراحیاالتراث‌العربی.
37.  مکارم‌شیرازی، ناصر (1374). تفسیر نمونه. جلد سوم. تهران: دارالکتب‌اسلامیه.
38. مشیرزاده،حمیرا (1389). از جنبش‌ تا نظریه ‌اجتماعى. جلد پنجم. تهران: نشر شیرازه.
39. مهاجرنیا، محسن (1389). اندیشه ‌سیاسى ‌‌رهبرى. جلد اول. قم: پژوهشگاه ‌علوم ‌‌فرهنگ ‌اسلامی.
40. نرسیانس، امیلیا (1383). مردم‌شناسى‌ جنسیت. جلد دوم. ترجمه: بهمن ‌نوروززاده. تهران: نشر افکار.
41. www.wipo.int