واکاوی ارتباط مفهوم تقیّه و نظریّه‌ مقاومت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

طلبه سطح چهار حوزه علمیه

چکیده

واژه‌ تقیّه ازجمله‌ واژگان بسیار مأنوس در ادبیات دینی شیعه و از مبانی مهم شناخت سیره‌ معصومان علیهم‌السلام است که از ابتدای مواجهه‌ اسلام با دشمنان همواره مورد توجّه رهبران الهی آن بوده و هرگاه سختی‌ها و مشکلات ناشی از این مواجهات در عرصه‌های فردی و اجتماعی رخ می‌نمود، تقیّه به‌عنوان راهکاری عقلائی برای پیش بردن اهداف در عین کم کردن دشواری‌ها مطرح می‌شد. در عصر حاضر نیز با توجّه به تقابلات متعدّد جریان مقاومت اسلامی به سردمداری جمهوری اسلامی ایران با استکبار جهانی و سختی‌های ناشی از این مقاومت، مجدّداً عنصر تقیّه به‌عنوان راهبردی اساسی مورد بحث و نظر واقع شده است؛ ما در این اثر سعی داریم با پرده برداری از ماهیّت حقیقی تقیّه و نقد مستندات برخی نگرش‌های مخالف جریان مقاومت نسبت به این مفهوم راقی، ابتناء نظریّه‌ مقاومت بر مبانی اصیل اسلامی و عدم تضادّ آن با تقیّه را تبیین و رابطه‌ برخی راهبرد‌های فعلی با تقیّه‌ در برابر دشمنان را بیان کنیم.

کلیدواژه‌ها


  • فارسی

    • قرآن کریم
    • ابن قولویه، جعفر بن محمّد. (1356). کامل الزیارات. نجف اشرف: دارالمرتضویه.
    • ابن بابویه، محمد بن على. (1414ق). الاعتقادات. قم: المؤتمر العالمی للشیخ المفید.
    • صفری، نعمت الله. (1381). نقش تقیّه در استنباط. قم: بوستان کتاب.
    • ابن منظور، محمد بن مکرم. (1414ق)‏. لسان العرب. بیروت: دار صادر.
    • فیروز آبادى، محمد بن یعقوب‏. (1415ق). قاموس المحیط. بیروت: دارالکتب العلمیّه.
    • خامنه‌ای، سیّدعلی. (1398). همرزمان حسین علیه‌السلام . تهران: انتشارات انقلاب اسلامی.
    • مکارم شیرازی، ناصر. (1386). آیات ولایت در قرآن. قم: انتشارات نسل جوان.
    • طباطبایی، سیّد محمّدحسین. (1390ق). المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات‏.
    • کلینی، محمد بن یعقوب. (1407ق). الکافی. تهران: دارالکتب الاسلامیّه.
    • کلینی، محمد بن یعقوب. (1369). اصول الکافی. مصطفوی. تهران: کتاب فروشى علمیه اسلامیه‏.
    • واقدی، محمّد بن عمر. (1409ق). المغازی. بیروت: موسسه الاعلمی.
    • ابن هشام، عبدالملک. (بی‌تا). السیره النبویه. بیروت: دارالمعرفه.
    • طبری، محمّد بن جریر. (1387ق). تاریخ الامم و الملوک (تاریخ الطبری). بیروت: دارالتراث.
    • ثقفی، ابراهیم بن محمّد. (1410ق). الغارات. قم: دارالکتاب الاسلامی.
    • ابن اثیر، علی بن ابی الکرم. (1385ق). الکامل. بیروت: دارصادر.
    • خامنه‌ای، سیّد علی. (1390). انسان 250 ساله. تهران: مؤسسه جهادی صهبا.
    • انصاری، مرتضی. (1415ق). المکاسب. قم: المؤتمر العالمی بمناسبه الذکری المئویه الثانیه لمیلاد الشیخ الاعظم الانصاری.
    • طوسی، محمّد بن الحسن. (1414ق). الامالی. قم: دارالثقافه.
    • کلینی، محمّد بن یعقوب. (1429ق). الکافی. قم: دارالحدیث.
    • برقی، احمد بن محمّد. (1371ق). المحاسن. قم: دارالکتب الاسلامیّه.
    • کلینی، محمّد بن یعقوب. (1375ق). اصول الکافی. کمره‌ای. قم: اسوه.
    • مازندرانی، محمّد صالح بن احمد. (1382ق). شرح الکافی- الاصول و الروضه. تهران: المکتبه الاسلامیّه.
    • فیض کاشانی، محمّد محسن بن شاه مرتضی. (1406ق). الوافی. اصفهان: کتابخانه امام أمیرالمؤمنین علی (ع).
    • مجلسی، محمّدباقر بن محمّد تقی. (1404ق). مرآه العقول. تهران: دارالکتب الاسلامیّه.
    • ابن بابویه، محمّد بن علی. (1362). الخصال. قم: جامعه مدرّسین.
    • خامنه‌ای، سیّد علی. (1399). طرح کلّی اندیشه اسلامی در قرآن. نسخه‌ الکترونیک تعاملی: انتشارات مؤسسه ایمان جهادی (صهبا).
    • خامنه‌ای، سیّد علی. (1397). ثلاث رسائل فی الجهاد. تهران: فقه روز.