پژوه نامه فقه و علوم اسلامی

پژوه نامه فقه و علوم اسلامی

واکاوی شاخص‌های زن مسلمان ایرانی موفق بعد از انقلاب اسلامی در کلام حضرت آیت‌‌اللّه العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) (مورد مطالعه: زنان نمونه شهر اصفهان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
حوریه ربانی اصفهانی 1
زینب شعبانی 2
1 استادیار گروه مطالعات زنان دانشکده معارف اهل بیت دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2 دانشجوی دکتری مطالعات زنان دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
10.22034/rjfis.2024.478046.1088
چکیده
رهبری، از اساسی‌ترین اصول اعتقادی، سیاسی و اجتماعی اسلام و رمز حیات و بالندگی جوامع تعریف موفقیت زنان و شاخص‌های زن موفق در دیدگاه‌های گوناگون همواره با چالش‌های زیادی مواجه بوده است. فمینیسم به‌عنوان داعیه‌دار پُرادعای حقوق زن در دنیا، زن موفق را زنی مستقل، با اشتغال خارج از منزل و دور از نقش‌های جنسیتی همچون همسری، مادری و... می‌داند. این درحالی است که در نگاه دیگر موفقیت زن به این معناست که مادر و همسر خوبی باشد. برخی موفقیت زن را در استقلال مطلق، کسب پول، تحصیل و یا موقعیت اجتماعی می‌دانند و برخی در خانه‌نشینی و انزوای زن قلمداد می‌کنند که هر کدام آفت‌های بسیار دارد و نیاز به استخراج شاخص‌های زن مسلمان ایرانی جهت ارائه به نسل مطالبه‌گر جوان عصر حاضر را متبادر می‌سازد.
با توجه به اهمیت پرداختن به اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای درخصوص زنان و خانواده و سخنان ایشان درخصوص الگوی سوم زن مسلمان، این مباحث به‌عنوان مبنای پژوهش حاضر درنظر گرفته شده است. روش تحقیق با رویکرد کیفی تحلیل تماتیک و استفاده از ابزار مصاحبه می‌باشد. در این پژوهش زنان موفق در شهر اصفهان با توجه به خصوصیات مطرح شده در نظریه الگوی سوم زن مسلمان مورد بررسی قرار گرفته و دلایل موفقیت آن‌ها با کلام رهبری تطبیق داده شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد شاخص‌های زن مسلمان موفق در دو مقوله اصلی عوامل موفقیت و عرصه‌های موفقیت و در سه مقوله فرعی عوامل فردی، خانوادگی و اجتماعی جای‌ می‌گیرد که در هر کدام به‌طور مجزا عوامل کلیدی آن استخراج و تبیین شده است.
کلیدواژه‌ها
زنان
شاخص
مسلمان
ایران
انقلاب اسلامی
آیت‌الله خامنه‌ای

  1. منابع فارسی

    1. امام خمینی، سید روح الله‌ (1385). صحیفه امام. جلد پنجم. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
    2. بستان، حسین (1390). نابرابری جنسی از دیدگاه اسلام و فمینیسم. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
    3. باقری، خسرو (1380). آسیب و سلامت در تربیت دینی، کتاب ششم «تربیت اسلامی». نشر تربیت اسلامی. چاپ اول. صفحه 13.
    4. خدامی،نرگس‌ (1394) مادری؛ حقوق و مسئولیت‌ها. قم: حوزه علمیه قم.
    5. دافنه دمارنف (1389). غریزه مادری. ترجمه آزاده وجدانی. تهران: معارف. 
    6. رودگر، محمدجواد (1388). عدالت جنسیتی از دیدگاه علامه طباطبایی و شهید مطهری. مجله مطالعات راهبردی زنان. (46).
    7. رودگر، نرگس (1394). فمینیسم. قم: دفتر مطالعات و تحقیقات زنان.
    8. سیمبر، رضا؛ رضاپور، دانیال (1397). جایگاه زنان در گفتمان رهبران انقلاب اسلامی. فصلنامه علمی پژوهشی زن و جامعه. 9(2).
    9. شرفی، محمدرضا (1379). جوان و نیروی چهارم زندگی. ناشر سروش. چاپ اول. صفحه 23.
    10. طباطبایی، محمدحسین (1387). بررسی‌های اسلامی. به کوشش سیدهادی خسروشاهی، قم: مؤسسه بوستان کتاب.
    11. لولا‌آور‌، منصوره‌ و شاهمرادی زواره، راضیه (1393). واکاوی نقش اجتماعی زن از منظر آیت‌الله خامنه‌ای. فصلنامه علمی پژوهشی نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان. 4 (1)، 9-28.
    12. مشیرزاده، حمیرا (1390). از جنبش تا نظریۀ اجتماعی: تاریخ دو قرن فمینیسم. تهران: شیرازه.
    13. مطهری، مرتضی (1379). انسان کامل. تهران: انتشارات صدرا.چاپ 22. صفحه 15.
    14. مطهری، مرتضی‌ (1378‌). یادداشت‌ها. جلد هفتم. تهران: انتشارات صدرا.
    15. مطهری، مرتضی (1378‌). مجموعه آثار. جلد نوزدهم. تهران: انتشارات صدرا.
    16. نوذری فردوسیه،محمد (1384). سقط جنین در حقوق اسلامی و فمینیسم. مطالعات راهبردی زنان. (28).

    منابع لاتین

    1. BryceChristensen (2006). Divided We Fall: Family Discord and the Fracturing of America (New Brunswick, N.J: Transaction Publishers
    2. “Census Bureau” (2019). U.S. Census Bureau, September 18, https://www.census.gov/library/stories/2019/09/where-same-sex-couples-live.html.
    3. “Georgetown Law” (2020). Georgetown University Law Center, July 29, https://guides.ll.georgetown.edu/c.php?g=592919&p=4182201
    4. Simon & Schuster (2019). New York, De Marneffe, Maternal desire 
    5. Simone De Beauvoir (2011). The Second Sex, Translation by Constance Borde and Sheila Malovany-Chevallier ,New York: vintage
    6. William D.gairdner (1993). The war against the family, Canadian: stoddart