«بیان» از ریشه ب­ی­ن، به‌معنی سخن، گفتار و پیدا و آشکار شدن به‌کار رفته است. اگرچه که «بیان» معمولاً همراه با آزادی استعمال می­شود. اما این جُستار، بیان را موضوعی می­داند و به‌دنبال این است که آیا یکی از حقوق بنیادین بشری است یا تکلیفی اجتماعی؟ بی­تردید گزینش هریک از این دو، آثاری را دارد که باید مورد بررسی قرار گیرد. با توجه به ضرورت مبتنی­سازی هرگونه اظهارنظر در این مسأله بر آموزه­‌های دینی، پرسش اصلی که نگارنده در پی ارائه پاسخ به آن می‌باشد، این است که موضع آموزه­‌های دینی نسبت به «بیان» چیست تا مبتنی بر آن، دیدگاه علامه جعفری و آیت‌الله خامنه­‌ای را هم‌سنجی کند. برآیند از تتبع و تحقیق در منابع دینی این شد که «بیان»، «بماهوبیان» موضوع حکم اباحه است و درنتیجه یکی از حقوق بنیادین می‌­باشد و از‌این­رو، شارع مقدس برای آن چارچوبی را تعیین کرده است که عبارت از عدم تجاوز به حقوق، اعم‌ از حقوق شخصی دیگران و حقوق عمومی مجتمع اسلامی و عدم ارتکاب محرمات الهی می‌باشد. در این میان ادله متقنی یافت می­شود که دال بر لزوم به­کارگیری «بیان» است که آن را موضوع حکم وجوب قرار ­می­دهد. درخصوص هم­سنجی دیدگاه علامه جعفری و آیت‌الله خامنه‌ای هم این مطلب استنتاج شد که هر دو متفکر، متأثر از مبانی دینی، علاوه‌بر حق پنداشتن بیان، در برخی موارد حکم به وجوب آن می­دهند که هر دو، یعنی حق بودن یا مشمول حکم وجوب بودن، باید در راستای رشد و تعالی معنوی یا به تعبیری حیات معقول باشد. برجستگی خاصی که در بیانات معظم‌له بود، حکایت از این داشت که نه‌تنها ایشان موضوع بحث را بسته به نیاز فضای عمومی حاکم بر جامعه اسلامی، مطرح می­کند؛ بلکه سیره­ عملی ایشان نیز حکایت از التزام ایشان به وجوب بیان در مقاطع مقتضی دارد.