بررسی اعتبار تفسیر علی‌بن‌ابراهیم‌ قمی از دیدگاه حضرت آیت‌اللّه العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش آموخته سطح چهار حوزه و استاد حوزه علمیه

چکیده

بررسی میزان اعتبار تفسیر علی‌بن‌ابراهیم قمی یکی از مباحث مهم علم رجال تلقّی می‌شود. همچنین شهادت ایشان در مقدمّه‌ی کتاب مبنی بر وثاقت تمام راویان سند، مجال فراوانی برای بحث و گفتگو در توثیقات عامه فراهم آورده است. با بررسی اقوال و آراء رجالی حضرت آیت‌اللّه العظمی خامنه‌ای مدظله العالی در خواهیم یافت که از نظر ایشان اصل دلالت شهادت علی‌بن‌ابراهیم امری ثابت و قابل پذیرش است؛ امّا از آنجا که این تفسیر به‌طور کامل متعلّق به علی‌بن‌ابراهیم نیست و تلفیقی از تفسیر قمی و تفسیر ابی‌الجارود می‌باشد، تنها زمانی می‌توانیم بر مبنای شهادت علی‌بن‌ابراهیم حکم به وثاقت یک راوی کنیم که یقین داشته باشم، در طریق روایت علی‌بن‌ابراهیم قرار دارد.

کلیدواژه‌ها


  • فارسی

    • آقابزرگ تهرانى، محمدمحسن (1403). الذریعة إلى تصانیف الشیعة. ج 4. بیروت: دار الأضواء.
    • ابن شهر آشوب مازندرانى (1379). محمد بن على، مناقب آل أبی طالب (علیهم السّلام)، ج 4. قم: علّامه.
    • استرآبادى، على (1409). تأویل الآیات الظاهرة فی فضائل العترة الطاهرة. قم: مؤسسة نشر اسلامی.
    • ایروانی، محمّد باقر (1431). دروس تمهیدیه فی القواعد الرجالیه، القسم الثانی. قم: مدین.
    • حر عاملى، محمد بن حسن (1409). وسائل الشیعة، ج30. قم: مؤسسة آل البیت علیهم السّلام‏.
    • حسینى صدر، على (1430). الفوائد الرجالیة. قم: دلیل ما.
    • خامنه‌ای، سیّدعلی، مجموعه دروس خارج فقه
    • خویى، ابوالقاسم (1413). معجم رجال الحدیث، ج‏1، بی جا: بی نا.
    • داوری، مسلم (1426). اصول علم الرجال بین النظریة و التطبیق. ج1. قم: موسّسة المحبّین للطباعة و النشر.
    • سبحانى تبریزى، جعفر (1410). کلّیات فی علم الرجال. قم: حوزه‌ی علمیه‌ی قم.
    • سیستانی، سیّدمحمّدرضا (1437). قبسات من علم الرجال. ج2. بیروت: دار المورخ العربی.
    • طبرسى، فضل بن حسن (1372). مجمع البیان فی تفسیر القرآن. ج 1و 7و 10. تهران: ناصر خسرو.
    • طوسى، محمد بن حسن (1420). فهرست کتب الشیعة و أصولهم و أسماء المصنفین و أصحاب الأصول. محقق: عبدالعزیز طباطبائی. قم: مکتبة المحقق الطباطبائی.
    • قمی، علی‌بن‌ابراهیم (1363). تفسیر قمی. ج1. قم: دارالکتاب
    • نجاشی، احمد‌بن‌علی (1365). رجال نجاشی. قم: مؤسّسه نشر اسلامی.