پژوه نامه فقه و علوم اسلامی

پژوه نامه فقه و علوم اسلامی

عهد ظهور و ساخت بهینه و برتر تمدن اسلامی با تأکید بر مقوله مفهومی انتظار در اندیشه حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
هادی ابراهیمی 1
محمود قاسمی قلعه بهمن 2
1 پژوهشگر معارف انقلاب اسلامی
2 دانش‌آموخته دکتری فلسفه تطبیقی، طلبه سطح4 حوزه علمیه
10.22034/rjfis.2023.196545
چکیده
خوانش مفهومی انتظار فرج در طول دوران غیبت با رویکردهای فکری و عملی متفاوتی همراه بوده است که اعظام شیعه در انتظام و مرزبندی هویتی تشیع و اصلاح معرفت دینی آنان، مجاهدت علمی و عملی لازم و متناسبی را اتخاذ کرده‌اند تا مذهب تشیع هویت مستقل و مرزبندی شده‌‌ای در این زمینه یافته و از چارچوب و اصول اساسی خود منحرف نشود. این مقاله درصدد است با طرح رویکردی تأسیسی و تکلیف‌گرا و همچنین تکاپوی دائمی با مجاهدت علمی و عملی جامعه به ساخت تمدن اسلامی و حکومت ارزش‌های اسلامی پرداخته است. ازاین‌رو برای رسیدن به اوج اعتلای انسانی در تمدن نوین اسلامی، نظریه انتظار کارکرد شناختی برای اصلاح معرفت دینی و کارکرد انگیزشی در امیدبخشی و نیروبخشی برای اقدام و رهایی از پوچی انسانیت و کارکردی کُنشی برای ساخت سرنوشت بشر و ایستادگی و مبارزه در برابر ظلم و استکبار را دارد. و با توجه به عینی و موجود بودن موعودگرایی در مکتب تشیع، زمینه تربیت وجودی مناسبی برای ساخت تمدنی فراهم است. این مقاله درصدد است با تحلیل مقوله مفهومی انتظارفرج، به چرایی و چگونگی ساخت بهینه و برتر تمدن اسلامی را در نسبت با عهد ظهور مشخص سازد و با رویکرد کیفی و گردآوری داده­ها به‌گونه کتابخانه­ای و با روشی تحلیلی – منطقی، به تحلیل مسأله مذکور پرداخته است.
کلیدواژه‌ها
آیت‌الله خامنه‌ای
انتظار فرج
تمدن اسلامی
عهد ظهور
مکتب تشیع
حکومت اسلامی
عدالت
  1. ابن بابویه، محمد بن على (1395ق)، کمال الدین و تمام النعمة، چاپ دوم، تهران.
  2. اصفهانی غروی، محمدحسین (1373)، نهایه الدرایه فی شرح الکفایه، مؤسسه آل البیت لإحیاء التراث.
  3. جوادی آملی، عبدالله (1385)، تسنیم، اسراء، قم.
  4. جوادی آملی، عبدالله (1390)، منزلت عقل در هندسه معرفت دینی، اسراء.
  5. حائری اصفهانی، محمدحسین بن محمد رحیم رازی ایوانکی (1254ق)، فصول الغرویه فی الاصول الفقهیه.
  6. حسینی خامنه‌ای، سیدعلی، رهبر انقلاب اسلامی ایران، پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای، IR.
  7. حسینی خامنه‌ای، سیدعلی، نرم افزار حدیث ولایت، دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای.
  8. حسینی خامنه‌ای، سیدعلی (1396)، طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن، ویرایش دوم، چاپ دوازدهم، قم: موسسه ایمان جهادی(صهبا).
  9. حسینی خامنه‌ای، سیدعلی (1396)، همرزمان حسین، چاپ اول، تهران: انتشارات انقلاب اسلامی.
  10. حسینی طهرانی، محمد حسین (بی‌تا)، لب اللباب در سیر و سلوک اولی الالباب.
  11. حسینی طهرانی (بی‌تا)، توحید علمی و عینی.
  12. خمینى، روح الله (1425ق)، شرح دعاى سحر، چاپ سوم، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى.
  13. خمینى، روح الله (1382)، شرح اربعین حدیث‏، چاپ بیست و هشتم، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى.
  14. خمینى، روح الله (1410ق)، تعلیقات علی شرح فصوص الحکم و مصباح الأنس‏، چاپ دوم، تهران: انتشارات پاسداراسلام.
  15. خمینى، روح الله (1378)، سر الصلوه ‏، چاپ ششم، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى.
  16. خمینى، روح الله (1377)، شرح حدیث جنود عقل و جهل‏، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى.
  17. خمینى، روح الله (1380)، آداب الصلوه، چاپ دهم، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  18. خمینى، روح الله (1378)، تفسیر سوره‏ى حمد، چاپ چهارم، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى.
  19. خمینى، روح الله (1378)، صحیفه نور، چاپ اول، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  20. شاه آبادی، محمدعلی (1386)، شذرات المعارف، انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
  21. طباطبائی، محمد حسین (1411ق)، المیزان فی تفسیرالقرآن، بیروت: موسسه الاعلمی للمطبوعات.
  22. فرغانى، سعید الدین (1379)، مشارق الدرارى (شرح تائیه ابن فارض)، چاپ اول، قم: مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی.
  23. کلینی، محمد بن یعقوب (1365)، الکافی،دارالکتب الاسلامیه، تهران، چاپ چهارم
  24. مطهری، مرتضی (1372)، قیام و انقلاب مهدی از دیدگاه فلسفه تاریخ، (جلد 24 مجموعه آثار)، چاپ هشتم، قم: انتشارات صدرا.
  25. مصطفوی، حسن (1368)، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، چاپ اول، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
  26. میرزای قمی، ابوالقاسم (بی‌تا)، قوانین الاصول، طبع قدیم.